ارتقای ایمنی روانی از طریق سازوکارهای بازخورد مثبت در سازمان های پرخطر

در بخش های صنعتی پرریسک ایران، جو حاکم بر سرزنش و ملامت منجر به گزارش دهی تنها ۴۷ درصد از حوادث نزدیک به وقوع شده است. پژوهش حاضر، که بر پایه مدل اقدام پژوهی سه دوره ای (Kemmis et al. ۲۰۱۴) طراحی گردید، برای نخستین بار در زمینه سازمان های با قابلیت اطمینان بالا (HROها) در بستر فرهنگی ایرانی، به ارزیابی تاثیر مداخله ای یکپارچه پرداخت که شامل کاوش قدردانی کننده و تمرکز بر انحرافات مثبت بود. این بررسی با هدف تعیین امکان بهبود پایدار ایمنی روانشناختی از طریق چرخه صعودی عواطف مثبت (Fredrickson, ۲۰۰۱) انجام گرفت و در سه مرکز عملیاتی مرتبط با پالایشگاه، معدن و صنعت فولاد، با حضور ۱۲۰ فرد مشارکت کننده، طی بازه زمانی نه ماهه از فروردین تا آذر ۱۴۰۳ به اجرا درآمد. یافته های مقایسه ای قبل از مداخله، پس از آن و پیگیری شش ماهه حاکی از آن بود که سطح میانگین ایمنی روانشناختی از ۳.۱۲ به ۴.۴۱ ارتقا یافت (t(۱۱۹)=۱۲.۶۴, p<.۰۰۱, d=۱.۸۵, ۹۵% CI for d [۱.۵۳, ۲.۱۷])، در حالی که نرخ گزارش دهی حوادث نزدیک به وقوع تا ۸۳ درصد افزایش نشان داد (χ²=۶۸.۴, p<.۰۰۱). ارزیابی پیگیری در شش ماه بعد، دوام این تغییرات را مورد تایید قرار داد (F(۲,۲۳۸)=۱۴۲.۶, p<.۰۰۱؛ d=۱.۹۲). علاوه بر این، عواطف مثبت توانستند ۳۴ درصد از واریانس اضافی را فراتر از نقش کاهش هراس توضیح دهند (ΔR²=۰.۳۴)، که این یافته خلایی را در پژوهش های غربی برجسته می سازد که تاکنون به آن پرداخته نشده است.

کلیدواژه ها:

ایمنی روانی ، بازخورد مثبت ، عواطف مثبت ، اقدام پژوهی ، گزارش دهی حوادث ، سازمان های پرخطر