تعاملات گروهی معلم–دانش آموز در کلاس های تلفیقی برای بهبود مهارت های اجتماعی

تحولات گسترده در نظام آموزشی ایران در دهه ی اخیر، به ویژه پس از همه گیری ویروس کرونا، موجب گسترش آموزش های تلفیقی و تغییر نقش معلمان در فرایند یاددهی–یادگیری شده است. در این میان، اهمیت تعاملات گروهی بین معلم و دانش آموزان در کلاس های تلفیقی (آنلاین و حضوری) بیش از پیش نمایان گردیده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی تاثیر تعاملات گروهی معلم–دانش آموز در کلاس های تلفیقی بر بهبود مهارت های اجتماعی دانش آموزان ابتدایی، با تاکید بر نقش تسهیلگری معلم انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری صورت گرفت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۰ معلم و ۱۵ دانش آموز و مشاهده ی مستقیم ۵ جلسه ی آموزشی در مدارس ابتدایی شهر ارومیه گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون (Braun & Clarke, ۲۰۰۶) تحلیل شدند.یافته ها نشان داد که تعاملات گروهی در کلاس های تلفیقی، با هدایت معلم، سبب رشد قابل توجهی در مهارت های اجتماعی نظیر همکاری، احترام متقابل، گوش دادن فعال، حل تعارض و خودابرازی می شود. در بافت چندفرهنگی ارومیه که متشکل از دانش آموزان ترک زبان و کردزبان است، نقش معلم در مدیریت و هدایت تعاملات بین فرهنگی و ایجاد فضای ارتباطی سالم، اهمیت دوچندان دارد. معلمان با استفاده از ترکیب آموزش آنلاین و حضوری، و به کارگیری فعالیت های گروهی خلاقانه، توانسته اند محیط یادگیری را از حالت رقابتی به محیطی همکارانه و انسانی تر تبدیل کنند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که موفقیت آموزش تلفیقی نه تنها به ابزارهای فناوری، بلکه به کیفیت تعاملات اجتماعی و مهارت های ارتباطی معلم وابسته است.

کلیدواژه ها:

تعاملات گروهی ، آموزش تلفیقی ، مهارت های اجتماعی ، نقش معلم ، آموزش ابتدایی ، ارومیه