مقایسه اثربخشی درمان توانمندمحور و درمان شناختی–رفتاری در افزایش خودکارآمدی دانشجویان

هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه اثربخشی دو رویکرد درمان شناختی–رفتاری (CBT) و درمان توانمندمحور در افزایش خودکارآمدی دانشجویان دانشگاهی است. خودکارآمدی، به معنای باور فرد به توانایی های خود برای دستیابی به اهداف تحصیلی و مدیریتی، نقش مهمی در انگیزه، عملکرد و پایداری تحصیلی دانشجویان دارد. این مطالعه یک پژوهش مروری مقایسه ای است که مطالعات منتشرشده بین سال های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ را تحلیل کرده است. داده ها با استفاده از جستجو در پایگاه های علمی معتبر و معیارهای ورود و خروج مشخص جمع آوری شد و تحلیل آن ها به صورت کیفی–انتقادی انجام گرفت. یافته ها نشان می دهند که هر دو مداخله اثر مثبت و قابل توجهی بر افزایش خودکارآمدی دارند، اما مسیر اثرگذاری آن ها متفاوت است. CBT با اصلاح الگوهای شناختی ناکارآمد، آموزش مهارت های مقابله ای و ایجاد تجارب موفقیت کنترل شده، خودکارآمدی دانشجویان را افزایش می دهد. در مقابل، درمان توانمندمحور با تقویت مشارکت فعال، حس اختیار و شایستگی فردی، باور به توانایی های دانشجویان را ارتقا می بخشد. تحلیل مقایسه ای نشان می دهد که انتخاب نوع مداخله باید بر اساس ویژگی های فردی دانشجو، نیازهای شناختی یا اجتماعی و شرایط محیطی دانشگاه انجام شود. یافته ها همچنین پیشنهاد می کنند که ترکیب این دو رویکرد می تواند اثربخشی بیشتری در افزایش خودکارآمدی ایجاد کند.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی ، درمان شناختی–رفتاری ، درمان توانمندمحور ، دانشجویان دانشگاهی ، مداخلات روان شناختی ، مقایسه اثربخشی