ارائه و آزمون یک مدل علی از شکل گیری روابط مثبت در محور خانواده بر اساس سبک های فرزندپروری ، کیفیت ارتباطات و حمایت عاطفی : رویکرد معادلات ساختاری

این پژوهش با هدف بررسی و آزمون سازوکارهای شکل گیری روابط مثبت در خانواده و تبیین نقش سبک های فرزندپروری، کیفیت ارتباطات و حمایت عاطفی انجام شد. هدف اصلی تحقیق، ارائه و ارزیابی یک مدل علی برای توضیح چگونگی تاثیر سبک های فرزندپروری و کیفیت ارتباطات بر روابط مثبت خانوادگی با نقش میانجی حمایت عاطفی بود.روش پژوهش کاربردی و از نوع توصیفی همبستگی با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) و استفاده از نرم افزار SmartPLS بود. جامعه آماری شامل خانواده های دارای فرزند ۱۲ تا ۱۸ سال در شهر … بود و نمونه گیری به صورت تصادفی طبقه ای انجام شد. حجم نمونه نهایی ۳۸۵ پرسشنامه سالم بود. داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد سبک های فرزندپروری، کیفیت ارتباطات، حمایت عاطفی و روابط مثبت خانوادگی گردآوری شد. پایایی و روایی ابزارها با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی (CFA)، ضریب آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و شاخص های AVE بررسی شد. تحلیل داده ها شامل بررسی مدل اندازه گیری و مدل ساختاری، آزمون مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم و ارزیابی برازش مدل با شاخص های SRMR، NFI و RMS_theta انجام شد.یافته ها نشان داد که تمامی مسیرهای فرض شده در مدل از نظر آماری معنادار بودند. سبک های فرزندپروری تاثیر مستقیم و معناداری بر کیفیت ارتباطات (β = ۰٫۴۱) و حمایت عاطفی (β = ۰٫۲۷) داشت. کیفیت ارتباطات نیز بر حمایت عاطفی (β = ۰٫۳۹) و روابط مثبت خانوادگی (β = ۰٫۲۱) اثر مستقیم داشت. حمایت عاطفی قوی ترین پیش بین مستقیم روابط مثبت خانوادگی بود (β = ۰٫۵۲) و نقش میانجی مهمی در انتقال اثرات سبک های فرزندپروری و کیفیت ارتباطات ایفا کرد. تحلیل اثرات غیرمستقیم تایید کرد که سبک های فرزندپروری و کیفیت ارتباطات از طریق حمایت عاطفی موجب ارتقای روابط مثبت می شوند. پایایی و روایی سازه ها مطلوب بود و مقادیر R² نشان داد که مدل توانسته است بخش قابل توجهی از واریانس روابط مثبت خانوادگی (۰٫۶۱) را تبیین کند. شاخص های برازش کلی مدل نیز بیانگر انطباق داده ها با ساختار پیشنهادی بود.نتیجه کلی پژوهش حاکی از آن است که شکل گیری و تداوم روابط مثبت خانوادگی به تعامل پیچیده ای میان سبک های تربیتی والدین، کیفیت ارتباطات و حمایت عاطفی وابسته است و این سه عامل به صورت مستقیم و غیرمستقیم یکدیگر را تقویت می کنند. یافته ها می توانند در طراحی برنامه های آموزشی برای والدین، ارتقای مهارت های ارتباطی و تقویت نظام حمایتی خانواده ها به منظور بهبود کیفیت زندگی و سلامت روانی اعضای خانواده کاربرد داشته باشند.

کلیدواژه ها:

سبک های فرزندپروری ، کیفیت ارتباطات خانوادگی ، حمایت عاطفی ، روابط مثبت خانوادگی