نقش اسطوره در ساختار شخصیت پردازی رستم و سهراب و کاربرد آن در آموزش خودآگاهی، اخلاق و مهارت های تفکر دانش آموزان

داستان رستم و سهراب به عنوان یکی از برجسته ترین روایت های حماسی شاهنامه فردوسی، نمونه ای بی نظیر از تلفیق عناصر اسطوره ای و شخصیت پردازی پیچیده در ادبیات ایران است. این پژوهش با رویکرد مروری، تلاش دارد تا نقش اسطوره در شکل دهی به ساختار شخصیت ها و تعاملات روان شناختی، اخلاقی و اجتماعی آنان را تحلیل نماید. اسطوره ها در این داستان، نه تنها به عنوان نمادهای فرهنگی و تاریخی عمل می کنند، بلکه چارچوبی برای بازنمایی تعارضات انسانی، کشمکش های اخلاقی و مسیر تکامل شخصیت ها فراهم می آورند. در این راستا، پژوهش حاضر با بررسی جایگاه رستم و سهراب به عنوان قهرمانان اسطوره ای، نحوه بازنمایی فضایل و ضعف های انسانی، تضاد میان سرنوشت و اختیار، و تعامل با نیروهای فراطبیعی و ارزش های فرهنگی جامعه را مورد تحلیل قرار می دهد. یافته ها نشان می دهد که اسطوره ها در شخصیت پردازی، عملکرد نمادین و اخلاقی شخصیت ها، تقویت دراماتیک و تراژدی اثر، و انتقال پیام های فرهنگی و اجتماعی نقش محوری دارند. این بررسی تطبیقی و تحلیلی، روشن می سازد که اسطوره، ساختار روانی، اخلاقی و هویتی قهرمانان را شکل می دهد و تجربه مخاطب را از منظر اخلاقی، فرهنگی و انسانی تعمیق می بخشد. پژوهش حاضر با ارائه چارچوب تحلیلی دقیق، اهمیت اسطوره در بازنمایی شخصیت و فهم عمیق تر ادبیات حماسی ایران را نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

شاهنامه ، رستم و سهراب ، اسطوره ، شخصیت پردازی ، ادبیات حماسی ، تحلیل تطبیقی ، تراژدی ، فرهنگ ایرانی.