جایگزینی خانواده گسترده سنتی با شبکه های اجتماعی مجازی و پیامدهای آن بر روابط زندگی زناشویی : راهبردهای مشاوره پیشگیرانه

این پژوهش به بررسی جایگزینی نظام پشتیبانی خانواده گسترده سنتی با شبکه های اجتماعی مجازی و پیامدهای آن بر روابط و زندگی زناشویی، با تاکید ویژه بر تدوین راهبردهای مشاوره پیشگیرانه، می پردازد. با گسترش پلتفرم های دیجیتال، این شبکه ها به تدریج جایگزین پیوندهای خانوادگی سنتی شده و فرصت ها و چالش های جدیدی را برای رضایت زناشویی، حل تعارض و صمیمیت عاطفی پدید آورده اند.پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته (ترکیبی) انجام شد. نمونه شامل ۳۰۰ نفر افراد متاهل ۲۵ تا ۵۰ ساله دارای استفاده منظم از شبکه های اجتماعی بود که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های ساختاریافته (مقیاس سازگاری دویی DAS و مقیاس یکپارچگی استفاده از رسانه های اجتماعی SMUIS) و مصاحبه های نیمه ساختاریافته بود. تحلیل داده های کمی با نرم افزار SPSS و داده های کیفی با NVivo و از طریق تحلیل تماتیک صورت گرفت.یافته های کلیدی نشان دهنده تاثیر دوگانه شبکه های اجتماعی مجازی بود: ۶۵ درصد شرکت کنندگان گزارش دادند که این شبکه ها ارتباط با همسر را بهبود بخشیده، اما ۵۲ درصد به افزایش سوءتفاهم و تعارض اشاره کردند. همبستگی منفی معنادار (r = -۰.۴۸, p < ۰.۰۱) بین استفاده روزانه بیش از دو ساعت از شبکه های اجتماعی و رضایت زناشویی مشاهده شد. همچنین زوجینی که از رسانه های اجتماعی برای ارتباط استفاده می کردند، ۳۰ درصد کمتر از روش های حضوری برای حل تعارض بهره بردند (χ² = ۱۲.۴۷, p < ۰.۰۰۱). بیش از ۷۰ درصد شرکت کنندگان آمادگی خود را برای شرکت در برنامه های مشاوره پیشگیرانه متمرکز بر سواد رسانه ای و تنظیم قوانین مشترک استفاده از شبکه های اجتماعی اعلام کردند.نتایج بر ضرورت طراحی و اجرای مداخلات مشاوره ای هدفمند تاکید دارد که با تقویت سواد دیجیتال و تعادل میان تعاملات آنلاین و آفلاین، تاب آوری روابط زناشویی را در عصر دیجیتال ارتقا دهد و رویکردهای درمانی نوینی را برای زوج های معاصر فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

خانواده گسترده سنتی ، روابط زناشویی ، رضایت زناشویی ، شبکه های اجتماعی مجازی ، مشاوره پیشگیرانه