از معلم سنتی تا معلم تحول آفرین؛ الزامات، شایستگی ها و چالش ها

تحولات سریع جهانی و پیچیدگی های روزافزون عصر اطلاعات، نظام های آموزشی را ملزم به بازنگری در نقش و کارکرد معلم ساخته است. در این راستا، گذار از الگوی «معلم سنتی» که عمدتا مبتنی بر انتقال دانش و اجرای دستورالعمل ها است، به الگوی «معلم تحول آفرین» که نقش تسهیل گر، مربی و کاتالیزور تغییر را بر عهده دارد، امری ضروری به نظر می رسد. این مقاله با هدف بررسی الزامات، شایستگی های مورد نیاز و چالش های پیش روی تحقق این تحول در نظام آموزشی ایران، با رویکرد مروری- تحلیلی انجام شده است. چارچوب نظری مقاله بر مبنای نظریه تحول آفرین در رهبری آموزشی و پارادایم های نوین یادگیری شکل گرفته است. یافته ها نشان می دهد که معلم تحول آفرین نیازمند مجموعه ای از شایستگی های شناختی، مهارتی و عاطفی از جمله تفکر انتقادی، رهبری آموزشی، انعطاف پذیری شناختی و توانایی تعامل سازنده با دانش آموزان و ذی نفعان است. الزامات نهادی برای تحقق این امر شامل بازنگری در نظام تربیت معلم، ایجاد فرهنگ سازمانی حمایت گر، توسعه حرفه ای مستمر و تغییر ساختارهای ارزیابی سنتی است. همچنین، چالش هایی چون مقاومت در برابر تغییر، کمبود منابع تخصصی، و عدم انطباق برنامه های درسی با نیازهای قرن بیست و یکم، موانع اصلی این مسیر در ایران محسوب می شوند. نتیجه گیری مقاله بر لزوم اتخاذ راهبردهای منسجم سیاست گذاری و سرمایه گذاری هدفمند بر توسعه صلاحیت های معلمان برای دستیابی به آموزش باکیفیت تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

معلم تحول آفرین ، معلم سنتی ، شایستگی های حرفه ای ، تحول آموزشی ، رهبری آموزشی ، نظام آموزش ایران.