پیش بینی مشکلات تنظیم هیجانی در نوجوانان دارای اختلال طیف اتیسم بر اساس سبک های فرزندپروری والدین و سطح همدلی

هدف پژوهش حاضر بررسی پیش بینی توانایی تعامل اجتماعی در نوجوانان دارای اختلال طیف اتیسم بر اساس عملکرد اجرایی و سبک شناختی بود. با توجه به اهمیت تعامل اجتماعی در رشد هیجانی و آموزشی این گروه، شناسایی عوامل موثر می تواند زمینه ساز طراحی مداخلات کارآمد باشد. جامعه آماری شامل ۱۰۰ نوجوان مبتلا به اختلال طیف اتیسم بود که از طریق فضای مجازی و شبکه های اجتماعی مرتبط با خانواده ها و مراکز آموزشی انتخاب شدند. روش نمونه گیری به صورت در دسترس و داوطلبانه انجام گرفت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه عملکرد اجرایی، مقیاس سبک های شناختی و پرسشنامه تعامل اجتماعی ویژه نوجوانان بود. داده ها با استفاده از روش های آماری همبستگی و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد میان عملکرد اجرایی (به ویژه در مولفه های حافظه کاری و کنترل بازداری) و توانایی تعامل اجتماعی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین سبک شناختی تحلیلی در مقایسه با سبک شهودی توانست پیش بینی بهتری از تعامل اجتماعی ارائه دهد. ترکیب دو متغیر عملکرد اجرایی و سبک شناختی توانست بخش قابل توجهی از واریانس تعامل اجتماعی را تبیین کند. این نتایج بیانگر آن است که ارتقای مهارت های اجرایی و آموزش سبک های شناختی سازگار می تواند به بهبود تعامل اجتماعی نوجوانان دارای اختلال طیف اتیسم کمک کند. در نتیجه، توجه به این دو عامل در برنامه های آموزشی و مشاوره ای مدارس و خانواده ها ضروری است. پژوهش حاضر می تواند مبنای طراحی مداخلات شناختی رفتاری و برنامه های توانبخشی اجتماعی برای نوجوانان مبتلا به اختلال طیف اتیسم قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تعامل اجتماعی نوجوانان ، اختلال طیف اتیسم ، عملکرد اجرایی ، سبک شناختی