پیش بینی گرایش به مصرف سیگار براساس خودکنترلی، ذهن آگاهی و تنظیم هیجان در نوجوانان دختر

مصرف سیگار در میان نوجوانان، به ویژه دختران، یکی از چالش های جدی بهداشت روانی و جسمانی در جوامع امروزی است. آغاز مصرف سیگار در سنین پایین، علاوه بر افزایش احتمال وابستگی نیکوتینی، زمینه ساز بروز اختلالات روان شناختی، بیماری های قلبی-عروقی، سرطان و کاهش کیفیت زندگی در بزرگسالی می شود. آمارهای جهانی و ملی نشان می دهد که در سال های اخیر، گرایش به مصرف سیگار در دختران نوجوان روندی رو به افزایش داشته است. این موضوع نه تنها از نظر پیامدهای جسمانی بلکه از منظر اجتماعی و فرهنگی نیز حائز اهمیت ویژه است؛ چرا که الگوهای رفتاری این قشر، نقش مهمی در شکل گیری سبک زندگی نسل آینده دارد بررسی عوامل روان شناختی تاثیرگذار بر گرایش به مصرف سیگار، یکی از رویکردهای موثر برای پیشگیری و مداخله زودهنگام محسوب می شود. سه متغیر مهم «خودکنترلی»، «ذهن آگاهی» و «تنظیم هیجان» از جمله سازه های روان شناختی هستند که پژوهش های متعدد بر نقش آن ها در پیشگیری از رفتارهای پرخطر تاکید کرده اند. هدف از این تحقیق پیش بینی گرایش به مصرف سیگار براساس خودکنترلی، ذهن آگاهی و تنظیم هیجان در نوجوانان دختر می باشد . از نظر روش و ماهیت از نوع غیر آزمایشی، و طرح از نوع تحقیقات توصیفی-همبستگی است، پژوهش همبستگی به بررسی رابطه بین دو یا چند متغیر در یک گروه می پردازد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ هستند، که تعداد آنها طبق بررسی های انجام شده از آموزش پرورش منطقه ۵۷۷۷نفر می باشند. نمونه در این پژوهش دانش آموزان دختر متوسته دوم شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ در این پژوهش به علت حجم بسیار زیاد جامعه مورد مطالعه از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای تصادفی استفاده شد. با توجه به این که ۳ ناحیه در شهر کرمانشاه وجود دارد به طور تصادفی ناحیه ی۳را برای نمونه انتخاب کردیم، همچنین به دلیل این که در این ناحیه ۲۸مدرسه دخترانه وجود دارد، از بین این مدارس ۴ مدرسه را به طور تصادفی انتخاب، و از بین این مدارس ۳۷۶ دانش آموز با استفاده از نرم افزارG Pawer و بر اساس خطای ۵/۰ انتخاب شدند که برای دست یابی به نتایج دقیق تر ۴۰۰ دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند. اطلاعات با استفاده از نسخه ۲۶نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد. نتایج تحلیل ها نشان داد که تمامی فرضیه های فرعی پژوهش تایید شدند. به طور خلاصه، افزایش خودکنترلی و ذهن آگاهی با کاهش گرایش به مصرف سیگار همراه است، در حالی که افزایش استفاده از راهبردهای ناسازگار تنظیم هیجان با افزایش گرایش به مصرف سیگار رابطه دارد.

کلیدواژه ها:

گرایش به مصرف سیگار ، خودکنترلی ، ذهن آگاهی ، تنظیم هیجان ، نوجوانان دختر