نقش ادبیات داستانی کودکان در ارتقای سواد چند وجهی و خلاقیت یادگیرندگان

در دهه های اخیر، گسترش مفاهیم مرتبط با سواد چندوجهی و تحول فناوری های دیجیتال، جایگاه ادبیات داستانی کودکان را از ابزاری برای آموزش زبان به بستری چندبعدی برای پرورش خلاقیت، تفکر انتقادی و درک میان نشانه ای ارتقا داده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش ادبیات داستانی کودکان در ارتقای سواد چندوجهی و خلاقیت یادگیرندگان انجام شد و به شیوه ی مرور نظام مند و روایتی (Systematic–Narrative Review) طراحی گردید. جامعه ی پژوهش شامل مقالات منتشرشده بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های Scopus، Web of Science، ERIC و ScienceDirect بود و با روش نمونه گیری هدفمند، ده مقاله ی مروری کلیدی (از جمله آثار Lysaker و Miller ، (۲۰۲۰) ؛ Kucirkova ، (۲۰۲۰)؛ Cope و Kalantzis، (۲۰۲۳) انتخاب و تحلیل گردید. داده ها با فرم استخراج استاندارد و روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج مطالعه نشان داد که ادبیات کودک نقش موثری در توسعه ی خواندن چندوجهی، تقویت تخیل و بازآفرینی خلاق دارد و می تواند مهارت های بین نشانه ای، تفکر انتقادی و مشارکتی را در محیط های یادگیری ارتقا دهد Lysaker & Mille ، (۲۰۲۰)؛ Pantaleo، (۲۰۲۱) همچنین الگوی مفهومی «چرخه ی یادگیری خلاق از طریق ادبیات چندوجهی» بر مبنای تحلیل داده ها استخراج شد که تعامل میان متن، تخیل و فناوری را عامل کلیدی در تحول سوادها و یادگیری خلاق کودکان معرفی می کند Cope & Kalantzis، (۲۰۲۳) ؛ Kucirkova، (۲۰۲۰). یافته ها بیانگر آن است که ادبیات داستانی کودکان، در صورت بهره گیری آگاهانه در آموزش، می تواند پلی میان زبان، تصویر و نوآوری آموزشی بسازد و بستری پویا برای پرورش تفکر خلاق نسل دیجیتال فراهم آورد Rowsell )، ۲۰۲۲.(هدف از این پژوهش ،شناسایی سازوکارهای موثر ادبیات داستانی کودکان در پرورش سواد چند وجهی و تقویت خلاقیت یادگیرندگان در بسترهای آموزشی معاصر است.

کلیدواژه ها:

ادبیات داستانی کودکان ، سواد چندوجهی ، خلاقیت ، یادگیری خلاق ، داستان پردازی دیجیتال