تحلیل اثر شوک های اقلیمی (Climate Shocks) بر تورم و نوسانات قیمت مواد غذایی با مدل های VAR ساختاری غیرخطی

این پژوهش با هدف تحلیل اثر شوک های اقلیمی بر تورم و نوسانات قیمت مواد غذایی، از یک چارچوب اقتصادسنجی پیشرفته مبتنی بر مدل های VAR ساختاری غیرخطی بهره می گیرد تا سازوکارهای انتقال شوک های اقلیمی را در اقتصادهای حساس به مخاطرات آب وهوایی شناسایی کند. در این مطالعه، شوک های اقلیمی به صورت اختلالات کوتاه مدت در متغیرهای اقلیمی کلیدی از جمله دما، بارش و شاخص های خشکسالی تعریف شده و اثرات آنها بر مسیر دینامیک قیمت مواد غذایی و تورم بررسی شده است. با توجه به ماهیت نامتقارن و شدت وابسته شوک های اقلیمی، از مدل های VAR ساختاری غیرخطی استفاده شده تا اثرات غیرخطی، آستانه ای و وابسته به رژیم در ساختار روابط متغیرها به طور دقیق برآورد شود. نتایج نشان می دهد که افزایش دما و کاهش بارش دارای اثرات مثبت و معنادار بر تورم و قیمت مواد غذایی هستند و این اثرات در دوره های خشکسالی شدید تقویت شده و پایداری بیشتری می یابند. تحلیل توابع واکنش آنی غیرخطی نشان می دهد که پاسخ قیمت ها نسبت به شوک های اقلیمی در فازهای پرتنش اقلیمی سریع تر و شدیدتر است و ساختار انتقال شوک ها در رژیم های مختلف اقلیمی به طور قابل توجهی متفاوت عمل می کند. یافته ها همچنین نشان می دهد که شوک های اقلیمی علاوه بر اثرگذاری مستقیم بر تولید و عرضه مواد غذایی، از طریق افزایش انتظارات تورمی، افزایش هزینه های تامین و اختلال در زنجیره ارزش غذا، اثرات مضاعفی بر تورم ایجاد می کنند. با توجه به تشدید روند تغییرات اقلیمی و افزایش فراوانی شوک های آب وهوایی، نتایج این مطالعه اهمیت سیاست گذاری ترکیبی در حوزه سازگاری اقلیمی، مدیریت ریسک کشاورزی، تقویت ذخایر استراتژیک مواد غذایی و ارتقای زیرساخت های پایش اقلیم را برجسته می کند.

کلیدواژه ها:

شوک های اقلیمی ، تورم ، نوسانات قیمت مواد غذایی ، VAR ساختاری غیرخطی ، خشکسالی ، شوک های دما و بارش ، نااطمینانی اقلیمی