بررسی تاثیر یادگیری مبتنی بر سوال و تفکر انتقادی بر درک مفهومی درس علوم تجربی در دانش آموزان پایه ششم ابتدایی

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر یادگیری مبتنی بر سوال و تقویت مهارت های تفکر انتقادی بر درک مفهومی درس علوم تجربی در دانش آموزان پایه ششم ابتدایی است. در سال های اخیر توجه به روش های فعال یادگیری به ویژه روش هایی که دانش آموز را در فرایند کشف و پرسشگری درگیر می کنند افزایش یافته است. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. از میان مدارس ابتدایی این شهر، ۶۰ دانش آموز با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه آموزشی با روش یادگیری مبتنی بر سوال همراه با فعالیت های تقویت تفکر انتقادی آموزش دیدند، در حالی که گروه کنترل با روش سنتی تدریس شد. ابزار پژوهش شامل آزمون درک مفهومی علوم و پرسشنامه مهارت های تفکر انتقادی بود. داده ها با استفاده از آزمون t مستقل و تحلیل کوواریانس تحلیل شد. نتایج نشان داد که استفاده از یادگیری مبتنی بر سوال و آموزش تفکر انتقادی به طور معناداری موجب افزایش درک مفهومی دانش آموزان در درس علوم تجربی شد (p<۰.۰۰۱). یافته ها نشان می دهد که به کارگیری روش های فعال مبتنی بر پرسشگری می تواند یادگیری عمیق تر و پایدارتر مفاهیم علمی را در دانش آموزان دوره ابتدایی تقویت کند. کلمات کلیدی یادگیری مبتنی بر سوال، تفکر انتقادی، درک مفهومی، علوم تجربی، دانش آموزان ابتدایی