چالش های اخلاقی و شناختی در استفاده از چت بات های هوشمند برای پرورش تفکر انتقادی در آموزش سیار

گسترش سریع فناوری های هوشمند در سال های اخیر، زمینه های تازه ای برای تحول در شیوه های آموزش و یادگیری فراهم کرده است. یکی از جلوه های برجسته این تحول، ظهور چت بات های هوشمند است که با تکیه بر پردازش زبان طبیعی و الگوریتم های یادگیری ماشین می توانند به صورت تعاملی با کاربران ارتباط برقرار کنند. در حوزه آموزش سیار، این ابزارها ظرفیت قابل توجهی برای پشتیبانی از یادگیری فعال و تقویت مهارت های شناختی از جمله تفکر انتقادی دارند. با وجود این ظرفیت ها، استفاده از چت بات های هوشمند در محیط های آموزشی با مجموعه ای از چالش های اخلاقی و شناختی نیز همراه است که توجه به آن ها برای بهره گیری موثر و مسئولانه از این فناوری ضروری است. از یک سو، چت بات های هوشمند می توانند با ارائه پرسش های هدایت کننده، بازخورد فوری و دسترسی دائمی به منابع اطلاعاتی، زمینه ای مناسب برای تقویت تحلیل، ارزیابی و استدلال در یادگیرندگان فراهم کنند. از سوی دیگر، وابستگی بیش از حد به پاسخ های آماده، احتمال تضعیف فرایندهای تفکر مستقل و کاهش تلاش شناختی را در پی دارد. علاوه بر این، مسائل اخلاقی همچون سوگیری الگوریتمی، حفظ حریم خصوصی کاربران، اعتبار اطلاعات ارائه شده و مسئولیت پذیری در تولید محتوا از جمله دغدغه هایی هستند که در استفاده آموزشی از این فناوری مطرح می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش های اخلاقی و شناختی مرتبط با به کارگیری چت بات های هوشمند در آموزش سیار و تاثیر آن بر پرورش تفکر انتقادی انجام شده است. در این چارچوب، ضمن تبیین ظرفیت های این فناوری در فرایند یادگیری، پیامدهای احتمالی آن بر شیوه های تفکر و تصمیم گیری یادگیرندگان نیز مورد توجه قرار می گیرد. نتایج مطالعات پیشین نشان می دهد که بهره گیری آگاهانه و هدایت شده از چت بات های هوشمند می تواند به تقویت مهارت های تحلیلی کمک کند، اما فقدان چارچوب های اخلاقی و آموزشی مناسب ممکن است به شکل گیری الگوهای سطحی یادگیری منجر شود. در نهایت، تاکید می شود که ادغام این فناوری در نظام آموزشی نیازمند طراحی راهبردهای آموزشی سنجیده و توجه به ملاحظات اخلاقی است تا ضمن بهره گیری از فرصت های نوین، از بروز پیامدهای ناخواسته جلوگیری شود. واژگان کلیدی:چت بات های هوشمند، آموزش سیار، تفکر انتقادی، چالش های اخلاقی، فرایندهای شناختی، فناوری آموزشی