کارآمدی یادگیری مبتنی بر پروژه در رشد تفکر حل مسئله و خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی رویکرد یادگیری مبتنی بر پروژه (PBL) بر تقویت تفکر حل مسئله و خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. روش تحقیق حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه چهارم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بوده است. با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای، دو کلاس انتخاب و به صورت تصادفی به عنوان گروه آزمایش (اجرای PBL) و گروه گواه (آموزش سنتی) تخصیص داده شدند. حجم نمونه پس از کسر ریزش احتمالی، شامل ۶۰ دانش آموز (۳۰ نفر در گروه آزمایش و ۳۰ نفر در گروه گواه) بود. ابزارهای سنجش پژوهش شامل آزمون استاندارد تفکر حل مسئله (با روایی و پایایی مناسب) و آزمون خلاقیت عاقلانه (که شامل مولفه های سیالیت، انعطاف پذیری، ابتکار و بسط است) بود که پیش از اجرای مداخله (پیش آزمون) و پس از اتمام آن (پس آزمون) برای هر دو گروه اجرا شد. مداخله برای گروه آزمایش به مدت ۸ هفته و در قالب ۴ پروژه عملی با رویکرد PBL صورت گرفت. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و آزمون آماری T مستقل تحلیل شد. نتایج نشان داد که میانگین نمرات تفکر حل مسئله و خلاقیت در پس آزمون برای گروه آزمایش به طور معناداری بالاتر از گروه گواه بود (p < ۰.۰۱). این یافته ها حاکی از آن است که یادگیری مبتنی بر پروژه می تواند به عنوان یک روش آموزشی موثر، در پرورش مهارت های حیاتی تفکر حل مسئله و خلاقیت در دانش آموزان دوره ابتدایی نقش بسزایی ایفا کند. واژگان کلیدی: یادگیری مبتنی بر پروژه، تفکر حل مسئله، خلاقیت، دانش آموزان ابتدایی، آموزش نوین.