جایگاه معلمان در تقویت روحیه مطالعه مستقل و یادگیری خودمحور در میان دانش آموزان

یادگیری پایدار در گرو شکل گیری مهارت مطالعه مستقل و خودآموزی است؛ امری که تحقق آن نیازمند برنامه ریزی و بسترسازی هدفمند در نظام آموزشی می باشد و در این میان، معلم نقشی کلیدی و تعیین کننده ایفا می کند. مقاله حاضر با هدف تشریح جایگاه معلمان در ترغیب دانش آموزان به مطالعه خودمحور و مستقل، سه بعد آموزشی، انگیزشی و تعاملی این فرایند را مورد بررسی قرار می دهد. این پژوهش از نوع مروری تحلیلی بوده و بر پایه تحلیل منظم منابع علمی فارسی مرتبط انجام شده است. نتایج نشان می دهد که کاربست موثر سنجش تکوینی با تمرکز بر فرایند یادگیری و تقویت توان خودارزیابی، زمینه تنظیم آگاهانه مطالعه را برای دانش آموزان فراهم می سازد. همچنین بهره گیری هدایت شده از فناوری های آموزشی همراه با آموزش سواد رسانه ای، باعث گسترش دامنه یادگیری خودآموز و کاهش سردرگمی اطلاعاتی می شود. از سوی دیگر، تعامل پویا میان مدرسه و خانواده نقش حمایتی مهمی در استمرار مطالعه مستقل بدون ایجاد فشار روانی دارد. الگوی رفتاری معلم، طراحی تکالیف معنادار و مسئله محور، و تقویت انگیزش درونی دانش آموزان، از عوامل موثر در نهادینه سازی عادت مطالعه بوده و مطالعه را به کنشی درونی و هدفمند تبدیل می کند. در مجموع، یافته ها بیانگر آن است که خودآموزی محصول یک رویکرد نظام مند آموزشی است که تحقق آن به نقش آفرینی هوشمندانه و حرفه ای معلمان در تمامی مراحل فرایند یاددهی یادگیری وابسته است.

کلیدواژه ها:

مطالعه مستقل ، خودآموزی ، نقش معلم ، سنجش تکوینی ، خودارزیابی ، فناوری آموزشی ، انگیزش درونی ، تعامل مدرسه و خانواده