موسیقی حاشیه محور و بحران معنا در آموزش رسمی: بازپیکربندی انگیزش تحصیلی و ایده آل های شغلی دانش آموزان

نظام آموزش رسمی در دهه های اخیر با نوعی بحران معنا مواجه شده است که خود را در افت انگیزش تحصیلی، تضعیف پیوند عاطفی دانش آموزان با مدرسه و گسست میان آموزش و افق های شغلی دست یافتنی نشان می دهد. در این میان، گرایش فزاینده دانش آموزان به موسیقی حاشیه محور به عنوان پدیده ای فرهنگی- اجتماعی، واجد کارکردی فراتر از سرگرمی است و می تواند به مثابه منبعی بدیل برای معنا بخشی به تجربه زیسته شکست تحصیلی و ناامیدی شغلی عمل کند. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی- تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی، تحلیل محتوای ترانه های منتخب موسیقی حاشیه محور و بررسی ادبیات نظری مرتبط، به واکاوی رابطه میان گرایش به این نوع موسیقی، افت انگیزش تحصیلی و بازپیکربندی ایده آل های شغلی دانش آموزان می پردازد. چارچوب نظری پژوهش بر مفاهیمی چون همذات پنداری عاطفی، حاشیه نشینی نمادین، گفتمان مقاومت خاموش، بحران معنا در مدرسه و بازتولید نابرابری های اجتماعی استوار است. یافته ها نشان می دهد که موسیقی حاشیه محور با بازنمایی روایت هایی از طرد، بی عدالتی و ناکامی نهادی، به بستری برای بازسازی معنا و هویت در برابر وعده های تحقق نیافته آموزش رسمی تبدیل می شود. این فرایند، در عین حال، به تضعیف پیوند انگیزشی با مدرسه و فاصله گیری از ایده آل های شغلی برساخته در گفتمان رسمی آموزش می انجامد. بر این اساس، افت انگیزش تحصیلی نه صرفا یک مسئله فردی، بلکه پیامد ناتوانی ساختاری نظام آموزشی در تولید معنا و افق شغلی معتبر برای دانش آموزان تلقی می شود.

کلیدواژه ها:

موسیقی حاشیه محور ، بحران معنا ، انگیزش تحصیلی ، آموزش رسمی ، ایده آل های شغلی ، دانش آموزان.