رویکردهای خلاق در آموزش

رویکردهای خلاق در آموزش، مجموعه ای از روش ها، راهبردها و ابزارهای نوین و مبتکرانه هستند که با هدف شکستن قالب های یکنواخت و سنتی تدریس، ایجاد درگیری ذهنی عمیق در فراگیران و پرورش توانمندی های شناختی، عاطفی و مهارتی آنان طراحی و اجرا می گردند. در حوزه آموزش زبان و ادبیات فارسی، رویکردهای نوآورانه به دنبال آن هستند تا با عبور از سطح نازل حفظ کردن معانی و قواعد، دانش آموزان را به سطوح بالاتری از درک، تحلیل، ترکیب و آفرینش ادبی ارتقا داده و یادگیری را معنادار سازند (گودرزی، ۱۴۰۲). یکی از مهم ترین و اثربخش ترین این رویکردها، طراحی و اجرای روش های تدریس مبتنی بر تربیت ذهن است که در آن، متن ادبی نه به عنوان غایتی برای یادگیری، بلکه به عنوان بستری برای تمرین اندیشه ورزی، استدلال منطقی و پرورش تفکر واگرا مورد استفاده قرار می گیرد (مسلمان نژاد و همکاران، ۱۳۹۹). در این رویکرد، معلم با طرح پرسش های بازپاسخ، چالش برانگیز و تامل برانگیز، ذهن دانش آموز را به تکاپو واداشته و او را تشویق می کند تا به جای یافتن یک پاسخ واحد و از پیش تعیین شده، زوایای پنهان متن را کشف کرده و تفاسیر شخصی خود را با استدلال های منطقی ارائه نماید. تربیت ذهن خلاق در فرایند آموزش و یادگیری، به دانش آموزان می آموزد که چگونه پدیده ها را از دیدگاه های گوناگون بررسی کنند، ارتباطات پنهان میان مفاهیم را بیابند و در نهایت، به بینشی عمیق و مستقل دست یابند که این امر از والاترین اهداف آموزش ادبیات است (غضبان زاده و همکاران، ۱۴۰۳).