فرسودگی شغلی معلمان

فرسودگی شغلی به عنوان یک سندرم روان شناختی، ناشی از استرس های مزمن و بی پاسخ در محیط کار است که شامل سه مولفه اصلی خستگی عاطفی، مسخ شخصیت و احساس کاهش موفقیت فردی می باشد. در حرفه معلمی، فرسودگی زمانی رخ می دهد که معلم احساس کند منابع روانی او برای مقابله با چالش های کلاس درس به پایان رسیده و دیگر نمی تواند با اشتیاق به تدریس ادامه دهد (ملنیک و مایستر، ۲۰۰۸). خستگی عاطفی به معنای تخلیه انرژی روانی، مسخ شخصیت به معنای بروز نگرش های منفی و بی تفاوت نسبت به دانش آموزان، و کاهش موفقیت فردی به معنای منفی بافی نسبت به توانمندی های حرفه ای خویش است. این وضعیت نه تنها بر زندگی شخصی معلم، بلکه بر کیفیت کل فرآیند آموزش اثر مخربی دارد (شفقت دهکردی، ۱۴۰۱). ریشه های فرسودگی شغلی معلمان اغلب در ناتوانی در مدیریت موثر کلاس و مواجهه با رفتارهای چالش برانگیز دانش آموزان نهفته است. معلمانی که هر روز با بی نظمی، سرکشی و بی انگیزگی فراگیران دست و پنجه نرم می کنند، در معرض بالاترین سطح استرس شغلی قرار دارند (اربابی و همکاران، ۱۴۰۲). سبک مدیریت کلاس به عنوان یک متغیر کلیدی در اینجا عمل می کند؛ سبک های استبدادی به دلیل اصطکاک دائم با دانش آموزان و سبک های رهاکننده به دلیل هرج ومرج موجود، هر دو به فرسودگی معلم دامن می زنند. در مقابل، معلمان دارای سبک های دموکراتیک با ایجاد محیطی همدلانه، استرس خود را از طریق روابط مثبت با دانش آموزان تعدیل کرده و پایداری شغلی بیشتری را تجربه می نمایند (حیدری و همکاران، ۱۴۰۲).