نقش مداخلات منظرین در ارتقاء کیفیت محیط زندگی سکونتگاه های غیررسمی (مطالعه تطبیقی نمونه های جهانی)

اهداف: سکونتگاه­های غیررسمی در دهه های اخیر، با طیف گسترده ای از محرومیت های محیطی، زمینه­ساز آسیب­های اجتماعی در فضای شهری هستند و نیازمند نگرشی همه جانبه جهت ساماندهی می­باشند. در سال­های اخیر رویکرد منظر، به سبب دیدگاه جامع و تبیین پارادایم­های نو در باز تعریف رابطه انسان و محیط، با دو ویژگی کل­نگری و زمینه­گرایی مورد توجه قرار گرفته است. لذا این امر که چگونه می­توان با این رویکرد به ارتقاء کیفیت محیط این سکونتگاه­ها پرداخت، نیازمند شناخت راهکارهای موثر از باب پاسخگویی به محرومیت­های محیطی این محلات است.روش ها: روش­شناسی مقاله حاضر کیفی، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است. داده­های آن نمونه­هایی از محلات غیررسمی ساماندهی شده است که اقدامات منظری مرتبط با کیفیت محیطشان به صورت کیفی و توصیفی با رویکرد مقایسه تطبیقی تحلیل شده و بهترین راهکار برای پاسخ به این مشکلات بیان گردیده است.یافته ها: این پژوهش با بررسی و تحلیل انواع روش­های مداخلات منظرین در چند نمونه از محلات غیررسمی موفق ساماندهی و توانمندسازی شده، بهترین نمونه­ها و راهکارها را به عنوان الگویی در طرح­های ساماندهی محلات غیررسمی معرفی می­کند.نتیجه گیری: با بررسی مشکلات اساسی هر نمونه و اقداماتی که در پاسخ با آن­ها بیان شد می­توان دریافت که بازآفرینی منظر سکونتگاه­های غیررسمی باید بر اساس شناسایی مشکلات بومی، بهره­گیری از ظرفیت­های محلی و تدوین راهبردهای زمینه محور صورت گیرد و با شناسایی مولفه­های محیطی مرتبط و نگاهی کل­نگر به محیط و منظر آن­ها، مناسب­ترین پاسخ را به معضلاتشان داد.

کلیدواژه ها:

منظر ، سکونتگاه های غیررسمی ، کیفیت محیط زندگی ، طرح ساماندهی