ارتقای سواد رسانه ای دانش آموزان؛ ضررتی انکارناپذیر در عصر دیجیتال

امروزه با گسترش بی سابقه فناوری های دیجیتال و شبکه های اجتماعی، دانش آموزان از سنین پایین با حجم انبوهی از اطلاعات و محتوای رسانه ای مواجه هستند و این امر ضرورت توجه جدی به سواد رسانه ای را بیش از پیش آشکار ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت سواد رسانه ای دانش آموزان و شناسایی مولفه های موثر بر ارتقای آن انجام گرفته است. روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی بوده و جامعه آماری پژوهش حاضر دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر تهران بودند که نمونه ای به تعداد ۳۸۰ نفر به شیوه نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار اصلی گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته بود که با استفاده از نظر خبرگان و پیش آزمون، روایی و پایایی آن تایید گردید. یافته های پژوهش نشان داد که سطح سواد رسانه ای دانش آموزان در محدوده متوسط قرار دارد و میانگین نمرات آنها در مولفه هایی نظیر تحلیل انتقادی پیام های رسانه ای، درک سواد اطلاعاتی و مسئولیت پذیری اجتماعی در فضای مجازی، پایین تر از سطح مطلوب بود. همچنین نتایج حاکی از آن است که بین سواد رسانه ای و متغیرهای جمعیت شناختی از جمله جنسیت، پایه تحصیلی و میزان استفاده از رسانه ها رابطه معناداری وجود دارد. بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهاد می شود محتوای آموزش سواد رسانه ای به صورت تلفیقی در دروس برنامه درسی ملی گنجانده شود و دوره های آموزشی مهارت محور با همکاری خانواده ها و نهادهای فرهنگی برای ارتقای سطح آگاهی دانش آموزان برگزار گردد.واژگان کلیدی: سواد رسانه ای، دانش آموزان، عصر دیجیتال، فناوری های آموزشی، تفکر انتقادی، فضای مجازی، آموزش و پرورش