بررسی اثربخشی بازی درمانی در کاهش اضطراب کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم: یک مرور نظام مند

اختلال طیف اتیسم (ASD) یکی از شایع ترین اختلالات رشدی است که با چالش های اساسی در ارتباط اجتماعی، تعاملات بین فردی و پردازش حسی مشخص می شود. یکی از همزمانی های بالینی قابل توجه در این جمعیت، بروز اختلالات اضطرابی است که بر کیفیت زندگی، عملکرد روزمره و فرایندهای یادگیری این کودکان تاثیر منفی قابل توجهی می گذارد. بازی درمانی به عنوان یک رویکرد مداخله ای غیرمستقیم، مبتنی بر رشد و مبتنی بر شواهد، طی دهه های اخیر توجه پژوهشگران و درمانگران بسیاری را به خود جلب کرده است. هدف از نگارش مقاله حاضر، بررسی نظام مند اثربخشی بازی درمانی بر کاهش اضطراب کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم است. در این راستا، مبانی نظری، مکانیسم های اثرگذاری، شواهد پژوهشی معاصر، انواع رویکردهای بازی درمانی مرتبط، محدودیت ها و خلاهای پژوهشی و نیز مسیرهای آتی پژوهش مورد بحث قرار می گیرد. یافته های پژوهشی نشان می دهد که بازی درمانی، به ویژه رویکردهایی نظیر بازی درمانی بر پایه روابط موضوعی (Theraplay)، بازی درمانی فیلیال، روش گراسمن (Grazebrook) و مداخلات بازی محور بر پایه شواهد (EBPs) در کاهش معنادار نشانه های اضطرابی این جمعیت موثر بوده اند. با این حال، کمبود پژوهش های کنترل شده با نمونه های بزرگ، عدم یکپارچگی در ابزارهای سنجش و محدودیت در پیگیری بلندمدت از جمله چالش های اصلی موجود در این حوزه هستند. نتایج این مرور حاکی از آن است که بازی درمانی می تواند به عنوان یک مداخله مکمل ارزشمند در کنار سایر درمان های استاندارد برای کاهش اضطراب کودکان با ASD مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اختلال طیف اتیسم ، اضطراب ، بازی درمانی ، کودکان ، مداخله رفتاری ، شواهد پایه