نقش متن خوانی از ادبیات کلاسیک ایران (مثنوی، شاهنامه، گلستان) در شکل گیری هویت ملی و تاب آوری روانی

ادبیات کلاسیک ایران یکی از بنیادی ترین عناصر سازنده هویت فرهنگی و ملی ایرانیان است. سه اثر برجسته این میراث،شاهنامه فردوسی، مثنوی معنوی مولانا و گلستان سعدی،در طی سده ها نه تنها به عنوان متونی ادبی و هنری، بلکه به منزله منابعی برای شکل دهی ارزش ها، باورها، روایت های جمعی و الگوهای مواجهه با دشواری ها عمل کرده اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش «متن خوانی فعال» از این آثار در عصر معاصر، نشان می دهد که شاهنامه با بنیان گذاری روایت ملی و شخصیت پردازی حماسی، به تقویت حافظه تاریخی و هویت ملی کمک می کند؛ مثنوی با معنابخشی به تجربه های انسانی و آموزش مهارت های روایت درمانی، تاب آوری معنوی و امید را افزایش می دهد؛ و گلستان سعدی با تاکید بر اخلاق، اعتدال و روابط انسانی سالم، زمینه تاب آوری اجتماعی و اخلاقی را فراهم می سازد. یافته ها حاکی از آن است که مطالعه این متون، به ویژه در قالب خوانش عمیق و جمعی، می تواند ابزار موثری برای تقویت احساس تعلق ملی، ارتقای سلامت روان، افزایش مهارت های زندگی و ایجاد انسجام درونی و اجتماعی باشد. این مقاله بر آن است که احیای سنت متن خوانی عمومی از ادبیات کلاسیک می تواند پاسخی فرهنگی و پایدار به چالش های هویتی و بحران های روانی جامعه امروز ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

ادبیات کلاسیک ایران ، شاهنامه ، مثنوی معنوی ، گلستان سعدی ، هویت ملی ، تاب آوری روانی ، روایت درمانی ، حافظه جمعی ، اخلاق ایرانی ، معناجویی ، متن خوانی عمیق