راهکارهای عملی علاقه مندسازی دانش آموزان به مطالعه کتابخوانی

پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهکارهای عملی و موثر برای علاقه مندسازی دانش آموزان مقاطع ابتدایی و متوسطه به مطالعه غیردرسی و کتابخوانی انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، به بررسی تجارب زیسته معلمان، کارشناسان آموزشی و متخصصان علوم تربیتی در مواجهه با مسئله کم رونقی کتابخوانی در میان دانش آموزان پرداخت. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با چهار مشارکت کننده (شامل معلمان با سابقه و فارغ التحصیلان رشته های مرتبط) گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های تحقیق در قالب شش مضمون اصلی سازماندهی شد: ۱) نقش مدرسه و معلمان در ترویج کتابخوانی، ۲) نقش خانواده در شکل گیری عادت به مطالعه، ۳) راهکارهای مبتنی بر کتابخانه و فضای فیزیکی، ۴) راهکارهای مبتنی بر فناوری و رسانه های نوین، ۵) فعالیت های مکمل و فوق برنامه، و ۶) شناخت موانع و چالش های کتابخوانی. نتایج نشان داد که علاقه مندسازی دانش آموزان به مطالعه غیردرسی نیازمند رویکردی چندبعدی و تلفیقی است که در آن مدرسه، خانواده و جامعه هر یک نقشی حیاتی ایفا می کنند. معلم به عنوان الگوی کتابخوانی، کتابخانه کلاسی به عنوان فضای دسترس پذیر، برگزاری مسابقات و جشنواره های کتابخوانی، استفاده هوشمندانه از فناوری های نوین، و همراهی خانواده در ایجاد عادت به مطالعه، از مهم ترین راهکارهای شناسایی شده بودند. همچنین، موانعی مانند حجم بالای تکالیف درسی، رقابت های ناسالم آموزشی، و جذابیت های فضای مجازی به عنوان چالش های اصلی کتابخوانی شناسایی شدند. این مطالعه بر لزوم طراحی برنامه های جامع و هماهنگ در سطح نظام آموزشی و خانواده ها برای ترویج فرهنگ کتابخوانی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

کتابخوانی ، مطالعه غیردرسی ، علاقه مندسازی دانش آموزان ، مقطع ابتدایی ، مقطع متوسطه ، ترویج فرهنگ مطالعه ، راهکارهای عملی.