تاثیر فرهنگ مدرسه بر شکل گیری خلاقیت و جهت دهی به استعدادهای دانش آموزان

فرهنگ مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین و پنهان ترین ارکان نظام آموزشی، نقشی بی بدیل در شکل گیری شاکله ذهنی، پرورش خلاقیت و جهت دهی به استعدادهای نهفته دانش آموزان ایفا می کند. این نهاد اجتماعی با دارا بودن هنجارها، ارزش ها، باورها و الگوهای رفتاری مختص به خود، محیطی را فراهم می آورد که می تواند به عنوان یک کاتالیزور قدرتمند برای شکوفایی پتانسیل های فردی عمل کند و یا برعکس، به مانعی بازدارنده در برابر تفکر واگرا تبدیل شود. در مدارسی که فرهنگ سازمانی آن ها بر پایه اعتماد، پذیرش ایده های نو، تشویق به پرسشگری و ایجاد امنیت روانی بنا شده است، دانش آموزان با فراغ بال بیشتری به کاوش در علایق خود می پردازند و از شکست خوردن در مسیر یادگیری هراسی ندارند. این فضای پرورنده، نه تنها مهارت های حل مسئله و تفکر انتقادی را در آن ها تقویت می کند، بلکه به معلمان نیز اجازه می دهد تا با شناخت دقیق تر تفاوت های فردی، مسیرهای یادگیری شخصی سازی شده ای را برای هدایت استعدادهای متنوع دانش آموزان طراحی کنند. از سوی دیگر، در فضاهای آموزشی با فرهنگ های سنتی، خشک و مبتنی بر انضباط سخت گیرانه و نمره گرایی صرف، معمولا استعدادهای هنری، عملی و حتی شناختی متفاوت نادیده گرفته شده و خلاقیت در نطفه خفه می شود. مقاله حاضر تلاش می کند تا با واکاوی ابعاد مختلف فرهنگ مدرسه و بررسی تعاملات پیچیده میان کادر آموزشی، محیط فیزیکی و روانی مدرسه، و دانش آموزان، تصویری روشن از چگونگی تاثیرگذاری این بستر فرهنگی بر توسعه خلاقیت و شکوفایی استعدادها ارائه دهد و راهکارهایی را برای گذار از فرهنگ های آموزشی محدودکننده به سمت فرهنگ های یادگیری باز و خلاقیت محور پیشنهاد کند.

کلیدواژه ها:

فرهنگ مدرسه ، خلاقیت دانش آموزان ، استعدادیابی.