نقش ارزشیابی توصیفی در بهبود یادگیری عمیق و کاهش اضطراب تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی

ارزشیابی تحصیلی یکی از عناصر بنیادین نظام های آموزشی است که کیفیت آن می تواند پیامدهای گسترده ای بر فرایند یادگیری، انگیزش، کارآمدی شناختی و سلامت روان دانش آموزان بر جای بگذارد. در سال های اخیر، تغییر رویکرد از ارزشیابی کمی مبتنی بر نمره به ارزشیابی توصیفی مورد توجه سیاست گذاران آموزشی قرار گرفته است، زیرا پژوهش ها نشان می دهند که ساختارهای نمره محور با افزایش اضطراب امتحان، کاهش احساس کفایت، تضعیف خودتنظیمی و افت علاقه به یادگیری اصیل همراه هستند (حسینی، ۱۴۰۰). ارزشیابی توصیفی با تاکید بر بازخوردهای اصلاحی، تشویق کننده و هدایتگر، محیطی ایجاد می کند که در آن دانش آموزان می توانند بدون ترس از قضاوت، از اشتباهات خود بیاموزند، فرایندهای تفکر سطح بالا را تمرین کنند و حس کنترل و پیشرفت شخصی را تجربه نمایند (پورمحمدی و همکاران، ۱۳۹۹). این پژوهش با هدف بررسی نقش ارزشیابی توصیفی در ارتقای یادگیری عمیق و کاهش اضطراب تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی–پیمایشی و جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه های چهارم تا ششم مدارس ابتدایی شهر اصفهان بود. داده ها با استفاده از پرسشنامه یادگیری عمیق (مپلتون، ۲۰۱۳) و پرسشنامه اضطراب تحصیلی «فلیپس» (۱۹۹۲) گردآوری و روایی آن توسط متخصصان و پایایی با آلفای کرونباخ تایید شد. نتایج نشان داد دانش آموزانی که در محیط ارزشیابی توصیفی قرار داشتند، به طور معناداری نمرات بالاتری در یادگیری عمیق و نمرات کمتری در اضطراب تحصیلی کسب کردند. تحلیل جداول نشان داد که بازخوردهای توصیفی نه تنها فرایندهای شناختی سطح بالا مانند تحلیل، تفسیر و انتقال دانش را تحریک می کنند، بلکه با کاهش ترس از اشتباه و افزایش حس توانمندی، اضطراب امتحان را نیز کاهش می دهند. این نتایج می تواند به عنوان شواهدی مبتنی بر داده برای تقویت سیاست های توسعه ارزشیابی توصیفی در مدارس ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی توصیفی ، یادگیری عمیق ، اضطراب تحصیلی ، دوره ابتدایی