سنجش وضعیت دو گفتمان «سیاست» و «مدنیت» در صلح نامه حدیبیه (با تمرکز بر متن صلح نامه المغازی واقدی و روش گفتمان لاکلائو و موفه )

صلح نامه حدیبیه به عنوان یک اقدام استراتژیک و آگاهانه ازسوی پیامبر(ص)، با هدف ایجاد فضای صلح و کاهش تنش های سیاسی و اجتماعی میان مسلمانان و قریش طراحی و اجرا شد. این مقاله با رویکرد توصیفی و بهره گیری از روش تحلیل گفتمان لاکلائو و موفه، به صورت بندی گفتمانی این پیمان نامه پرداخته است. متن اصلی پیمان نامه از کتاب المغازی واقدی، به دلیل جامعیت و دقت آن، انتخاب شده است. نتایج پژوهش نشان دهنده شکل گیری دو خرده گفتمان سیاسی با دال مرکزی «هراس زدایی» و مدنی با دال مرکزی «موالفت» است. باتوجه به هم سویی دال های مرکزی این دو خرده گفتمان، برایندی با محوریت «موالفت» شکل گرفته که بیانگر ایجاد فضایی امن، همراه با سازش و پذیرش متقابل میان طرفین (مسلمانان و مشرکان) است. این گفتمان مدنی و فرادینی، زمینه ساز امنیت سیاسی-اجتماعی برای گسترش اسلام در مکه و فتح آن در رمضان سال هشتم شد.

کلیدواژه ها:

صلح نامه حدیبیه ، تحلیل گفتمان ، لاکلائو و موفه ، گفتمان سیاسی ، گفتمان مدنی