شناسایی خوشه های مفهومی و بازیگران اصلی در پژوهش های سنجش توجه: تحلیل شبکه های هم نویسندگی و هم رخدادی کلیدواژه ها

هدف: هدف این پژوهش، واکاوی و تحلیل روندهای پژوهشی در گستره مطالعات مرتبط با سنجش توجه است و به طور خاص، الگوهای هم رخدادی کلیدواژه ها و شبکه هم نویسندگی نویسندگان در این حوزه مورد بررسی قرار گرفته است.روش شناسی: پژوهش حاضر با بهره گیری از اسنادی و رویکرد تحلیل علم سنجی انجام شده است. داده های مورداستفاده از پایگاه داده معتبر و جامع وب آوساینس استخراج و بازه زمانی سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ را در برمی گیرد. برای تحلیل داده ها و شناسایی الگوهای مرتبط با موضوع پژوهش، از نرم افزارهای تخصصی علم سنجی شامل وس ویوور و بیبلیوشاینی استفاده شده است.یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که روند تولید علم در حوزه سنجش توجه طی دوره زمانی مورد بررسی، روندی افزایشی داشته و بیشترین تولیدات علمی به کشورهای آمریکا، چین و آلمان تعلق دارد و ایران در رتبه پانزدهم قرار گرفته است. در میان موسسات برتر این حوزه، دانشگاه کالیفرنیا، دانشگاه ولونگونگ و آکادمی علوم چین بیشترین سهم را داشته اند و در میان دانشگاه های ایران، دانشگاه آزاد اسلامی در رتبه برتر قرار دارد. همچنین، انتشارات نوروفیزیولوژی بالینی بیشترین تعداد پژوهش های مرتبط با این حوزه را منتشر کرده و از میان نویسندگان، بری آرجی  (Barry RJ) و کلارک ای آر (Clarke AR) به عنوان نویسندگان برتر شناسایی شدند. پژوهشگران دارای بیشترین تعداد استناد هم عمدتا به دانشگاه ولونگوگ وابستگی دارند. افزون بر این، کلید واژه های پژوهش در نه خوشه مفهومی دسته بندی شدند.نتیجه گیری: بر اساس تحلیل های انجام شده و با توجه به شناسایی مسیرهای جدید پژوهشی در حوزه سنجش توجه، به کارگیری آزمون های مبتنی بر هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، می تواند به افزایش دقت و کارایی بالاتر پژوهش ها در این حوزه منجر شود. ازاین رو، توسعه همکاری های علمی با دانشگاه ها، کشورها و پژوهشگران برتر این حوزه می تواند نقش موثری در ارتقای جایگاه و پیشبرد مطالعات پژوهشگران ایرانی ایفا کند.

کلیدواژه ها:

سنجش توجه ، تحلیل هم واژگانی ، تحلیل هم رخدادی ، علم سنجی ، وب آوساینس