تاثیر درمان مبتنی بر واقعیت مجازی بر علائم اضطرابی و تنظیم هیجان در افراد مبتلا به اسکیزوفرنیا

زمینه و هدف: اسکیزوفرنیا اغلب با سطوح بالای اضطراب و اختلال در تنظیم هیجان همراه است که می تواند منجر به تشدید علائم بالینی و کاهش عملکرد اجتماعی شود. فناوری واقعیت مجازی با فراهم سازی محیطی ایمن، تعاملی و کنترل شده، امکان مواجهه تدریجی با موقعیت های اضطراب زا و تمرین راهبردهای تنظیم هیجان را فراهم می سازد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر واقعیت مجازی بر علائم اضطرابی و تنظیم هیجان در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا انجام شد. روش ها: این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل فعال بود. جامعه آماری شامل بیماران مرد مبتلا به اسکیزوفرنیا بستری در مرکز توان بخشی دارالشفاء اردبیل بود. تعداد ۴۰ بیمار واجد شرایط (میانگین سنی ۳۸.۵۲ سال و انحراف معیار ۹.۰۵) به صورت هدفمند انتخاب و با روش تصادفی سازی ساده در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه هفتگی تحت مداخله واقعیت مجازی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل تنها مراقبت های معمول را دریافت کرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب بک و پرسشنامه تنظیم هیجان بود که در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون اجرا شدند. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که درمان مبتنی بر واقعیت مجازی موجب کاهش معنادار علائم اضطرابی (۰/۰۰۱>P) و بهبود معنادار شاخص های تنظیم هیجان در گروه آزمایش شد (۰/۰۰۱>P). به طور مشخص، در این گروه نمرات راهبرد ارزیابی مجدد شناختی افزایش و نمرات سرکوب هیجان کاهش یافت. نتیجه گیری: یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد درمان مبتنی بر واقعیت مجازی می تواند به عنوان رویکردی نوین، موثر و قابل اجرا در کاهش اضطراب و ارتقای مهارت های تنظیم هیجان در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا، به ویژه در جمعیت های بستری مزمن، مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Schizophrenia ، Anxiety ، Emotion regulation ، Virtual reality ، Therapeutic intervention ، اسکیزوفرنیا ، اضطراب ، تنظیم هیجان ، واقعیت مجازی ، مداخله درمانی