نقشه راه مدیریت مصرف آب در نظام کشاورزی با تاکید بر توسعه پایدار؛ رویکردی آمیخته

کمبود آب در ایران یکی از عوامل تهدیدکننده توسعه پایدار در سال های آینده بهشمار می رود. بر همین اساس در پژوهش حاضر تلاش گردید نقشه راهی برای مدیریت مصرف آب در نظام کشاورزی با تاکید بر توسعه پایدار با رویکردی آمیخته ترسیم گردد. جامعه موردمطالعه در مرحله کیفی که از روش داده بنیاد استفادهشده، ۲۰ نفر از اساتید مدیریت، مدیران جهاد کشاورزی و فعالان حوزه آب در استان اردبیل که به روش های نمونه گیری هدفمند با روش ارجاع زنجیره ای (روش گلوله برفی) انتخاب شدند. در بخش کمی نیز مطابق جدول مورگان ۲۴۲ نفر و بر اساس روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای مورد مطالعه قرار گرفتند. داده های بدست آمده در پژوهش بعد از طی فرآیند کدگذاری های باز، محوری و انتخابی و استفاده از نرم افزار MaxQDA، در قالب ۷۳ کد باز، ۳۷ مفهوم، ۸ مقوله و ۶ طبقه بر اساس رویکرد سامان مند سازماندهی شدند. بر اساس نتایج حاصل از خروجی نرم افزار Smatr PLS، هماهنگی بین سازمآنهای دولتی و تشکل های مردمی در مدیریت منابع آب؛ سیستم هشدار اولیه برای زیرساخت های آبی؛ مدیریت زمان آبیاری؛ اجرای عدالت در دسترسی به آب کشاورزی برای همه کشاورزان و همچنین تغییر نگرش و دیدگاه عموم مردم نسبت به آب بهعنوان اثرگذارترین شاخص ها در الگوی طراحی شده شناسایی شدند. بر اساس نتایج پژوهش، تغییر الگوی کشت، مدیریت زمان آبیاری، کنترل سطح برداشت از آبهای زیرزمینی، استفاده از تکنولوژی های نوین و همچنین اعمال سیاست های تشویقی و تنبیهی از جمله پیشنهاداتی است که در ارتباط با مدیریت مصرف آب در نظام کشاورزی می توان ارائه نمود.

کلیدواژه ها:

مدیریت مصرف آب ، نظام کشاورزی ، نظریه ی داده بنیاد