نقش زنان در بزه دیدگی و بزهکاری: تحلیل جرم شناختی با تاکید بر سیاست جنایی ایران

پدیده بزهکاری زنان یکی از موضوعات پیچیده و چندلایه در جرم شناسی معاصر است که با ابعاد فردی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی درهم تنیده است. بررسی های علمی نشان می دهد که مشارکت زنان در جرایم، نه تنها ناشی از عوامل فردی همچون اختلالات روانی یا مشکلات شخصیتی است، بلکه ریشه در شرایط ساختاری جامعه دارد؛ عواملی مانند فقر، تبعیض جنسیتی، خشونت خانگی و ناکارآمدی نظام های حمایتی از زنان در موقعیت های بحرانی. در ایران نیز، با توجه به تحولات اجتماعی و تغییر نقش های جنسیتی، الگوهای بزهکاری زنان دچار تغییر شده و جرایمی همچون سرقت های خرد، مشارکت در قاچاق مواد مخدر و جرایم مرتبط با خشونت خانگی افزایش یافته است این مقاله با رویکردی جرم شناسانه به بررسی بزهکاری زنان می پردازد و تلاش دارد ابعاد نظری و عملی این پدیده را در پنج محور تحلیل کند:پدیده بزهکاری زنان یکی از موضوعات پیچیده و چندلایه در جرم شناسی معاصر است که با ابعاد فردی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی درهم تنیده است. بررسی های علمی نشان می دهد که مشارکت زنان در جرایم، نه تنها ناشی از عوامل فردی همچون اختلالات روانی یا مشکلات شخصیتی است، بلکه ریشه در شرایط ساختاری جامعه دارد؛ عواملی مانند فقر، تبعیض جنسیتی، خشونت خانگی و ناکارآمدی نظام های حمایتی از زنان در موقعیت های بحرانی. در ایران نیز، با توجه به تحولات اجتماعی و تغییر نقش های جنسیتی، الگوهای بزهکاری زنان دچار تغییر شده و جرایمی همچون سرقت های خرد، مشارکت در قاچاق مواد مخدر و جرایم مرتبط با خشونت خانگی افزایش یافته است این مقاله با رویکردی جرم شناسانه به بررسی بزهکاری زنان می پردازد و تلاش دارد ابعاد نظری و عملی این پدیده را در پنج محور تحلیل کند:۱. مبانی نظری و تاریخی بزهکاری زنان،۲. عوامل فردی و اجتماعی موثر بر ارتکاب جرم،۳. بررسی وضعیت بزهکاری زنان در ایران و جهان،۴. نقش سیاست جنایی ایران در پیشگیری و کنترل بزهکاری زنان،۵. ارائه راهکارهای عملی برای کاهش نرخ ارتکاب جرایم در میان زنان.روش پژوهش، توصیفی تحلیلی است و داده ها با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، مقالات علمی، پایان نامه ها و اسناد حقوقی گردآوری شده است. نتایج نشان می دهد که برای کاهش بزهکاری زنان، سیاست جنایی باید از رویکرد صرفا کیفری فاصله گرفته و با محوریت تدابیر حمایتی، اصلاحی و اجتماعی بازطراحی شود. در غیر این صورت، چرخه ی بزهکاری در میان زنان به ویژه در بستر آسیب های خانوادگی و اجتماعی همچنان بازتولید خواهد شد همچنین باید به نقش زنان در جوامع مدرن امروزی و همچنین نقش آنان به عنوان نهاد بنیادی خانواده توجه خاص تری نمود چرا که زنان عضو آسبیب پذیر جامعه و خانواده هستند و همین امر زمینه ی بزه سازی آنان را فراهم میکند.

کلیدواژه ها:

بزهکاری زنان ، جرم شناسی ، سیاست جنایی ، تبعیض جنسیتی ، پیشگیری اجتماعی