بررسی رابطه اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی در دانش آموزان

نظام آموزشی در هر کشوری با هدف ارتقای سطح دانش و مهارت های افراد جامعه پایه گذاری شده است و در این مسیر، عملکرد تحصیلی دانش آموزان به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های موفقیت این نظام مورد ارزیابی قرار می گیرد. با این حال، دستیابی به عملکرد تحصیلی مطلوب همواره تحت تاثیر متغیرهای روان شناختی متعددی قرار دارد که اضطراب امتحان یکی از شایع ترین و مخرب ترین آن ها در محیط های آموزشی محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی دقیق و علمی رابطه میان اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه انجام پذیرفته است. روش اجرای این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بوده و جامعه آماری آن را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه تشکیل داده اند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای، نمونه ای به حجم مناسب جهت شرکت در مطالعه انتخاب گردید. برای گردآوری داده های پژوهش، از پرسشنامه استاندارد اضطراب امتحان و همچنین معدل کل تحصیلی دانش آموزان به عنوان شاخص عملکرد تحصیلی استفاده شد. روایی و پایایی ابزارهای اندازه گیری پیش از اجرای نهایی مورد تایید قرار گرفت و داده های جمع آوری شده با بهره گیری از نرم افزارهای آماری و آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه در سطح معناداری α=۰.۰۵\alpha = ۰.۰۵α=۰.۰۵ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که بین نمره کل اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان رابطه منفی و معناداری وجود دارد؛ به عبارت دیگر، با افزایش سطح اضطراب امتحان، نمرات و معدل تحصیلی دانش آموزان به طور قابل توجهی کاهش می یابد. تحلیل های رگرسیون نیز مشخص کرد که مولفه های شناختی و هیجانی اضطراب امتحان می توانند بخش عمده ای از افت تحصیلی را پیش بینی نمایند. نتایج این مطالعه تاکید می کند که محیط های آموزشی رقابتی و تاکید بیش از حد بر ارزشیابی های نمره محور، با افزایش اضطراب، مانع از بروز ظرفیت های واقعی دانش آموزان می شوند. بنابراین، لزوم بازنگری در شیوه های ارزشیابی، ارائه خدمات مشاوره روان شناختی در مدارس و آموزش راهبردهای مقابله با استرس به دانش آموزان، به عنوان راهکارهایی اساسی برای بهبود عملکرد تحصیلی و ارتقای سلامت روان آن ها پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

اضطراب امتحان ، عملکرد تحصیلی ، دانش آموزان ، ارزشیابی آموزشی ، سلامت روان.