بررسی تطبیقی مفهوم هدایت در قرآن کریم و احادیث نبوی بر پایه تحلیل سیاقی

هدایت به عنوان یکی از مفاهیم محوری در اندیشه اسلامی، در قرآن کریم و احادیث نبوی جایگاه ویژه ای دارد. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی مفهوم هدایت در این دو منبع وحیانی و تحلیل سیاقی آن ها انجام شده است. روش تحقیق این مقاله به صورت تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و مقالات معتبر است. در این راستا، ابتدا مفهوم شناسی هدایت در زبان و اصطلاح بررسی شد، سپس گستره و ابعاد هدایت در قرآن کریم و مضامین آن در احادیث نبوی تحلیل گردید. یافته های پژوهش نشان می دهد که هدایت در قرآن با رویکردی کلی و انتزاعی به عنوان صفت ربوبی و راهنمایی الهی مطرح است، در حالی که احادیث نبوی با تخصصی سازی این مفهوم، جنبه های عملی و کاربردی آن را در حوزه های فردی، اجتماعی و اخلاقی بسط می دهند. وجوه اشتراک دو منبع در وحدت مصدر، تاکید بر نقش ایمان و عمل صالح، و بیان موانع هدایت است. تفاوت ها نیز در سطح انتزاع، مخاطب شناسی و کارکردهای تربیتی قابل مشاهده است. نتایج نشان می دهد که حدیث نبوی تفسیر عملی و تکمیل کننده هدایت قرآنی است و این دو در یک نظام تربیتی یکپارچه عمل می کنند.

کلیدواژه ها:

هدایت ، قرآن کریم ، احادیث نبوی ، تحلیل سیاقی ، مطالعات تطبیقی ، تربیت اسلامی