معنی و مفهوم عشق و عرفان در اندیشه های حافظ

حافظ شیرازی، یکی از بزرگ ترین غزل سرایان زبان فارسی، در اشعار خود پیوندی عمیق و درهم تنیده میان عشق و عرفان خلق کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی معانی و مراتب عشق (حقیقی و مجازی) و ابعاد عرفانی آن در اندیشه حافظ نگاشته شده است. حافظ در غزلیات خود، عشق را نه صرفا یک احساس عاشقانه، بلکه مقامی از مقامات سلوک روحانی می نمایاند که عاشق را از ظاهرگرایی و ریا به سوی حقیقت باطنی هدایت می کند. وی با زبانی پوشیده و نمادین، مفاهیمی چون می و ساقی، وصال و فراق، و زلف و رخسار را به عنوان رموز عرفانی به کار می گیرد و از این رهگذر، نقدی هوشمندانه بر صوفیان ریاکار و ظاهربین وارد می سازد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که عشق در نگاه حافظ، چندلایه، دوزادگانه و قابل تاویل به سطوح مختلف وجودی است و همین ویژگی، جاودانگی و عمق اندیشه او را رقم زده است.

کلیدواژه ها:

حافظ ، عشق ، عرفان ، غزل ، سلوک ، نماد ، تاویل