تصویرپردازی جمشید در قصاید خاقانی و خمسه نظامی: یک بررسی مقایسه ای

تصویرپردازی از اصول زیبایی شناسی، خیال انگیزی و تاثیرگذاری کلام شناخته می شود. از دیرباز شخصیت های اسطوره ای و کهن یکی از دست مایه های بزرگان ادب در آفرینش خیال به شمار می رفته اند. جمشید نیز به عنوان شاهی در اسطوره های هندوایرانی که سرگذشت ویژه ای داشته است، همواره موردتوجه سرایندگان و نویسندگان برجسته ادب فارسی قرار گرفته است که در آفرینش تصاویر از او بهره جسته اند و از این طریق، ایماژهای گوناگونی خلق کرده اند. هدف اصلی از نگارش این پژوهش بررسی مبحث تصویرسازی و تصویرپردازی است که بخش مهم و عمده ای از بلاغت را دربرمی گیرد. خاقانی و نظامی هم، به عنوان سرایندگان برجسته زبان پارسی، فراوان به جمشید در آثار خود اشاره کرده اند و از این راه تصاویری بسیار آفریده اند. این مقاله کوشیده است نوع نگاه خاقانی و نظامی را در بررسی بلاغی شخصیت جمشید و چگونگی بازنمایی آن نشان دهد و پرسش اصلی آن بوده است که نحوه برخورد این دو سراینده بزرگ را با مقوله بازتاب جمشید در سروده های آنان بیان کند. خاقانی بیشتر از جمشید به عنوان دست مایه ای برای سرودن اشعار مدحی بهره برده است؛ درحالی که در آثار نظامی تصویرپردازی جم تنوع بیشتری دارد. ما در این پژوهش به بررسی و تحلیل این تصاویر در قصیده های خاقانی و خمسه نظامی (مثنوی های او) پرداخته ایم. پژوهش حاضر به شیوه تحلیلی کتابخانه ای نگاشته شده است.

کلیدواژه ها:

تصویرپردازی ، جمشید ، قصاید خاقانی ، خمسه نظامی ، بلاغت