تحلیل موانع فهم متن «ترجمه محاسن اصفهان» بر پایه آسیب شناسی ساختارهای نحوی

کتاب ترجمه محاسن اصفهان نوشته حسین بن محمد آوی در سال ۷۲۹ هجری ترجمه ای آزاد از اثر عربی مفضل بن سعد مافروخی در قرن پنجم هجری است. به این ترجمه، با وجود ارزش تاریخی، فرهنگی و ادبی آن، در پژوهش های ادبی و تاریخی کمتر توجه شده است. از  دلایل مهم این غفلت، پیچیدگی های نحوی و ساختارهای غیرمعمول است که درک متن را دشوار می کند. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و بر پایه سبک شناسی نحوی انجام شده است و با رویکرد آسیب شناسی نحوی و تحلیل جمله به جمله و دسته بندی ساخت ها، سهم هر یک از این عوامل را در ایجاد گره های زبانی در سه محور اطناب، حذف و جابه جایی، مشخص می کند. نتایج نشان می دهد که انباشت این ویژگی ها نه تنها موجب ابهام و گسست در انتقال معنا شده، بلکه خواننده را به جای دریافت محتوای تاریخی، درگیر لایه های پیچیده نحوی کرده است. این یافته ها روشن می کند که دشواری متن بیش از آنکه ناشی از سطح واژگان یا آرایه های ادبی باشد، از ساخت های نحوی پیچیده سرچشمه گرفته است. تحلیل این ساخت ها، افزون بر کمک به فهم بهتر این متن و متون مشابه، می تواند به شناخت دقیق تر تحول نثر فارسی در قرن های هفتم و هشتم یاری رساند و زمینه ای برای تدوین فرهنگ ساخت های نحوی متون کهن فارسی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

ترجمه محاسن اصفهان ، نثر فنی ، موانع فهم متن ، سبک شناسی نحوی ، آسیب شناسی نثر