جایگاه مولفه های سواد بوم شناختی در محتوای کتاب علوم تجربی پایه چهارم ابتدایی

هدف پژوهش حاضر، بررسی میزان توجه به مولفه های سواد بوم شناختی در محتوای کتاب علوم تجربی پایه چهارم ابتدایی است. این تحقیق از نوع کاربردی و به روش تحلیل محتوای کمی انجام شد. جامعه آماری شامل کتاب های علوم تجربی مقطع ابتدایی و نمونه مورد بررسی، کتاب علوم پایه چهارم بود که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شد. داده ها با استفاده از چک لیست مولفه های سواد بوم شناختی و روش آنتروپی شانون تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که بیشترین میزان تاکید در محتوای کتاب علوم چهارم مربوط به مولفه ی مصرف انرژی و استفاده از انرژی های پاک با ۳۶ مورد فراوانی بوده است. در مقابل، مولفه هایی مانند کمبود آب و مصرف بهینه آن، فرهنگ توسعه پایدار و حفاظت از منابع طبیعی هیچ بازنمایی نداشته اند. سایر مولفه ها نظیر مدیریت پسماند و بازیافت، از بین رفتن گونه های جانوری و گیاهی، جنگل زدایی، گرم شدن زمین و آلودگی های محیطی با فراوانی بسیار محدود مشاهده شده اند. نتایج کلی بیانگر آن است که محتوای کتاب علوم تجربی پایه چهارم، تمرکز عمده ای بر جنبه های علمی و فنی انرژی دارد و ارتباط میان مفاهیم علمی و پیامدهای زیست محیطی به صورت ضعیف و نامتوازن منعکس شده است. در نتیجه، میزان توجه به مولفه های سواد بوم شناختی در این پایه پایین بوده و بازنگری محتوایی با تاکید بر مولفه های مغفول مانند حفاظت از منابع طبیعی، تنوع زیستی و فرهنگ توسعه پایدار ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

سواد بوم شناختی ، تحلیل محتوا ، علوم تجربی ، پایه چهارم ابتدایی