مردم سالاری دینی در منظومه فکری امام خمینی(ره) و امتداد آن در اندیشه رهبر انقلاب آیت الله خامنه ای

مردم سالاری دینی یکی از بنیادی ترین مفاهیم نظام جمهوری اسلامی ایران و از برجسته ترین نوآوری های فکری امام خمینی(ره) در حوزه اندیشه سیاسی معاصر به شمار می رود. این مفهوم، تلاشی عمیق برای جمع میان «مشروعیت الهی» و «مقبولیت مردمی» است که در برابر دوگانه سازی رایج میان دین و مردم سالاری قرار می گیرد. امام خمینی(ره) با بازخوانی مبانی فقه سیاسی شیعه و با تکیه بر آموزه های قرآن کریم، سنت نبوی و سیره اهل بیت(ع)، الگویی نوین از حاکمیت سیاسی ارائه کرد که در آن، اراده مردم در چارچوب شریعت الهی معنا می یابد. این اندیشه پس از رحلت ایشان، در منظومه فکری رهبر انقلاب اسلامی، آیت الله خامنه ای، امتدادی روشمند، عمیق و متناسب با تحولات اجتماعی و سیاسی عصر جدید یافته است.پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–توصیفی، به تبیین مفهوم مردم سالاری دینی در اندیشه امام خمینی(ره) پرداخته و سپس چگونگی استمرار، تکامل و کاربست آن را در بیانات و دیدگاه های رهبر انقلاب اسلامی بررسی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که مردم سالاری دینی در این دو منظومه فکری، نه یک تاکتیک سیاسی، بلکه یک نظریه ریشه دار، مبتنی بر مبانی کلامی، فقهی و اجتماعی اسلام است که ظرفیت پاسخ گویی به نیازهای حکمرانی در دنیای معاصر را داراست.

کلیدواژه ها:

مردم سالاری دینی ، امام خمینی(ره) ، آیت الله خامنه ای ، مشروعیت سیاسی ، مقبولیت مردمی ، ولایت فقیه