تاثیر آموزش مهارت های ارتباطی و حل مسئله به والدین کودکان دارای اختلالات رفتاری -انحرافی بر کاهش خشونت خانوادگی

خانواده به عنوان نخستین و مهم ترین نهاد اجتماعی، صحنه ای است که الگوهای رفتاری، هیجانی و ارتباطی در آن شکل می گیرد. در میان چالش های متعددی که خانواده ها با آن مواجه اند، وجود کودکانی که با اختلالات رفتاری انحرافی (مانند اختلال نافرمانی مقابله ای یا ODD و اختلال سلوک یا CD) دست و پنجه نرم می کنند، از پیچیدگی های خاصی برخوردار است. این کودکان اغلب با رفتارهای پرخاشگرانه، نافرمانی و چالش برانگیز خود، تعادل دینامیک خانواده را برهم زده و زمینه ساز بروز خشونت خانوادگی می شوند. خشونت خانوادگی در این بافت، نه تنها به معنای ضرب و شتم فیزیکی، بلکه شامل خشونت کلامی، عاطفی و روانی است که می تواند توسط والدین نسبت به کودک و بالعکس رخ دهد. این مقاله با هدف بررسی چگونگی تاثیرگذاری مداخلات آموزشی بر والدین، به ویژه آموزش مهارت های ارتباطی موثر و تکنیک های حل مسئله، نگاشته شده است. فرضیه اصلی این پژوهش مبتنی بر این ایده است که خشونت در خانواده های دارای کودک با اختلال رفتاری، ریشه در فقدان مهارت های تنظیم هیجان، ارتباطات ناکارآمد و الگوهای حل تعارض ناسالم دارد. بنابراین، آموزش والدین برای جایگزینی واکنش های تکانشی و پرخاشگرانه با پاسخ های مبتنی بر تفکر انتقادی و گفتگوی سازنده، می تواند چرخه معیوب خشونت را شکسته و به کاهش پرخاشگری در سطح خانوادگی منجر شود. این مقاله با مرور ادبیات نظری و تحلیلی، نشان می دهد که تقویت مهارت های ارتباطی (مانند گوش دادن فعال، بیان واضح احساسات و همدلی) و حل مسئله (مانند تعریف دقیق مشکل، تولید راه حل و ارزیابی پیامدها) به عنوان دو ستون اصلی مداخلات رفتاری، نقشی کلیدی در بازسازی جو امن و مسالمت آمیز خانواده ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

اختلالات رفتاری-انحرافی ، خشونت خانوادگی ، آموزش مهارت های ارتباطی ، حل مسئله ، والدین ، تنظیم هیجان ، مداخلات رفتاری