نقش راهبردهای فعال یاددهی-یادگیری در تدریس مفاهیم دشوار شیمی: گذار از حافظه محوری به فهم عمیق

شیمی به عنوان یکی از علوم بنیادین، همواره با چالش «مفاهیم انتزاعی و درونی» مواجه بوده است. دانش آموزان و دانشجویان اغلب در درک پدیده هایی که با حواس پنج گانه قابل مشاهده نیستند (مانند اوربیتال ها، پیوندهای شیمیایی، ترمودینامیک و سینتیک شیمیایی) با دشواری روبرو می شوند. روش های سنتی تدریس که بر پایه انتقال مستقیم اطلاعات و حفظ کردن فرمول ها استوار هستند، دیگر پاسخگوی نیازهای یادگیری عمیق و پایدار نیستند. این مقاله به بررسی نقش راهبردهای فعال یاددهی-یادگیری (Active Learning Strategies) در تسهیل درک مفاهیم دشوار شیمی می پردازد. در این پژوهش مروری-تحلیلی، ابتدا مبانی نظری یادگیری فعال و نظریه های شناختی مرتبط با آن بررسی شده و سپس راهبردهایی همچون یادگیری مبتنی بر حل مسئله (PBL)، بحث های گروهی، شبیه سازی های مجازی، و روش تدریس معکوس (Flipped Classroom) با تمرکز بر مفاهیم کلیدی شیمی تحلیل می شوند. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری راهبردهای فعال، نه تنها علاقه و انگیزه دانش آموزان را افزایش می دهد، بلکه با ایجاد پیوند بین دانش پیشین و مفاهیم جدید، موانع شناختی را کاهش داده و منجر به انتقال یادگیری به موقعیت های جدید می شود.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، تدریس شیمی ، مفاهیم انتزاعی ، راهبردهای تدریس ، یادگیری مشارکتی ، یادگیری معکوس