فرسودگی شغلی معلمان؛ بحران سلامت روان معلمان و اثر مستقیم آن بر کیفیت تدریس و رابطه با دانش آموز

فرسودگی شغلی معلمان به عنوان یکی از عمیق ترین بحران های پنهان نظام های آموزشی معاصر، پدیده ای است که نه تنها سلامت روان معلمان را تهدید می کند، بلکه به طور مستقیم بر کیفیت تدریس، انگیزش یادگیری دانش آموزان و کیفیت روابط انسانی در کلاس درس اثر می گذارد. این مقاله با رویکردی تحلیلی–مفهومی و بر پایه ادبیات علمی معتبر، به بررسی ابعاد روان شناختی، سازمانی و آموزشی فرسودگی شغلی معلمان می پردازد و نشان می دهد که چگونه فشارهای ساختاری، انتظارات متناقض نهادی، بار هیجانی کار تدریس و فرسایش سرمایه عاطفی، معلمان را از نقش «تسهیل گر یادگیری» به «عامل بقا» تقلیل می دهد. یافته های پژوهش های پیشین نشان می دهد که فرسودگی شغلی معلمان با کاهش کیفیت تعامل معلم–دانش آموز، افزایش رفتارهای کنترل گرایانه، افت خلاقیت آموزشی و گسترش فضای عاطفی سرد در کلاس همراه است. این مقاله با بهره گیری از چارچوب های نظری فرسودگی شغلی ماسلاچ، نظریه خودتعیین گری، نظریه سرمایه عاطفی و دیدگاه های انتقادی آموزش، تلاش می کند پیوند میان سلامت روان معلم و عدالت آموزشی را تبیین کند. نتایج این تحلیل می تواند مبنایی نظری برای سیاست گذاری های حمایتی، بازاندیشی در نقش معلم و طراحی مداخلات پیشگیرانه در نظام آموزشی باشد.