مرور نظام مند روند پژوهشهای توسعه حمل ونقل محور(TOD) کلان شهر مشهد در پایگاههای علمی کشور ایران

باتوجه به روند رشد کالبدی در شهرهای امروزی، برنامه های توسعه شهری باید در راستای کاهش وابستگی به اتومبیل و پیشگیری از پراکندگی صورت پذیرد. در این راستا رویکرد توسعه حمل ونقل محور از دهه ۱۹۹۰ در امریکا مطرح و سپس در سایر کشورهای جهان موردتوجه قرار گرفته است. این رویکرد در مقیاس بین المللی با منابع متعدددردسترس پژوهشگران است.ولیکن در کشور ایران هنوز نوپاست و تاکنون به اجرا درنیامده است. اگرچه پژوهش هایی پراکنده انجام شده؛ اما در حال حاضر دیدروشنی برای پژوهشگران و تصمیم سازان در این حوزه وجود ندارد؛ لذا مسئله این است که، مطالعات داخل کشور در مقیاس محلی کلان شهر مشهد، تاکنون به صورت یکپارچه واکاوی نشده است. هدف اصلی این مقاله مرور نظام مندروند پژوهش های توسعه حمل ونقل محور (TOD) کلان شهر مشهددرپایگاه علمی داخل کشور ایران است تا در این رهگذر، حوزه های مغفول مانده شناسایی و برآنها تمرکز شود. این پژوهش از نوع کاربردی علم سنجی بوده و به روش مرور نظام مندوتحلیل محتوابااستفاده ازنرم افزارهای اکسل و مکس کیودا انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل ۲۰۲ برونداد علمی به زبان فارسی در زمینه رویکرد توسعه حمل ونقل محور است. داده ها از پایگاه های ایرانداک ومرکزاطلاعات علمی جهاد دانشگاهیدربازه زمانی ۲۰ساله ۱۳۸۲تا ۱۴۰۲گردآوری و از چهار بعد موضوع، زمان و جغرافیا و روش شناسی تحت تحلیل های کمی قرار گرفتند. بر اساس یافته های تحقیق، میزان تولیدات علمی سیر صعودی داشته و بیشترین فراوانی پژوهش های مشهد در سال ۱۳۹۶ بوده است. سهم مشارکت کلان شهر مشهد ۹.۸درصد که در رده با مشارکت کم است که برلزوم انجام این گونه پژوهشهاصحه می گذارد. مفهوم TOD درسطح ایستگاهی بعنوان رویکرداصلی درپژوهشهای داخلی مشهدبدلیل مسائل مالی واقتصادی (۳۰.۴درصد)موردتوجه بوده و به موضوعاتی ازجمله گردشگری، عدالت ومسکن کمترپرداخته شده است. نتایج کلی تحﻘیقحاکی ازعدم هماهنگی وحجم ناکافی پژوهش ها دراین حوزه؛ عدم تعادل درروندهای زمانی وموضوعیدرتولیدات علمی داخلکشورایران می باشد. یافته های این تحقیق در شناخت کاستی های پژوهشی وتصمیم گیری های آتی برنامه ریزان شهری کاربرد دارد.

کلیدواژه ها:

توسعه ، حمل و نقل ، نظام مند ، مشهد ، ایران