تحلیل کیفی مولفه های موثر بر کارراهه شغلی مدیران

هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، طراحی مدل کارراهه شغلی روسای شعب بانک صادرات ایران در راستای استراتژی های منابع انسانی است.

روش: این پژوهش از نوع کاربردی و به صورت کیفی با به کارگیری روش تحلیل مضمون و با استفاده از رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی انجام شد. داده ها با استفاده از روش های مطالعات کتابخانه ای، اسنادی و میدانی جمع آوری شدند. برای شناسایی کارراهه شغلی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۸ نفر از خبرگان حوزه شامل اساتید دانشگاهی، کارشناسان منابع انسانی و مدیران عالی بانک صادرات به روش نمونه گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انجام شد. تحلیل اطلاعات با استفاده از روش کدگذاری و به کارگیری نرم افزار مکس کیودا انجام شد. روایی و پایایی داده ها از طریق روش های مختلف کیفی (بازبینی توسط مشارکت کنندگان و همکاران) و کمی، شامل محاسبه شاخص های نسبی روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) که همگی بالاتر از حداقل استاندارد (به ترتیب ۰.۴۹ و ۰.۷۹) بودند، تضمین گردید. پایایی نیز با استفاده از روش بازآزمون به میزان ۸۵% برای مصاحبه ها محاسبه و تایید شد.

یافته ها: در فرایند کدگذاری باز ۲۰۲ کد اولیه استخراج گردید که پس از حذف موارد تکراری، به ۸۴کد پایه تقلیل یافت. این کدها در قالب سه مضمون اصلی «سرباز وفادار»، «متخصص متعهد» و «نیروی کار پیمانکارانه« و ۲۵ مضمون فرعی دسته بندی شدند. تحلیل نهایی نشان داد که مدل کارراهه شغلی بانک صادرات یک مدل ترکیبی و اقتضایی است. به طور مشخص، استراتژی «سرباز وفادار» بیشتر متناسب با شعب درجه ۳، ۴ و ۵؛ استراتژی «متخصص متعهد» متناسب با شعب درجه ۱، ۲، ممتاز و مستقل؛ و استراتژی «پیمانکارانه» متناسب با شعب خارج از کشور می باشد.

نتیجه گیری: کاربست مدل پیشنهادی می تواند مبنای علمی و عملی مناسبی برای بازطراحی نظام مدیریت منابع انسانی، بهبود مسیرهای پیشرفت شغلی مدیران و در نهایت، تحقق بهتر اهداف استراتژیک بانک صادرات ایران فراهم کند.

کلیدواژه ها:

کارراهه شغلی ، استراتژی های منابع انسانی ، روسای شعب بانک صادرات ، تحلیل مضمون.