شخصیت های تمثیلی در گلستان سعدی: بازتابی از فضایل و رذایل انسانی

ادبیات تعلیمی فارسی، به ویژه گلستان سعدی، آکنده از حکایاتی است که در آن ها شخصیت هایی تمثیلی به کار رفته اند تا مفاهیم اخلاقی و انسانی به صورتی غیرمستقیم و تاثیرگذار منتقل شوند. با وجود اهمیت این مسئله، کمتر به تحلیل جامع این شخصیت ها پرداخته شده است. ضرورت تحقیق حاضر از آن جاست که شناخت این شخصیت ها می تواند درک عمیق تری از کارکرد تمثیل در اخلاق پردازی سعدی فراهم آورد و لایه های پنهان معنایی گلستان را روشن تر سازد. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل شخصیت های تمثیلی در گلستان با تکیه بر بازتاب فضایل و رذایل انسانی در قالب های گوناگون رفتاری و گفتاری است. همچنین تلاش می شود نوع و عملکرد این شخصیت ها دسته بندی و معناشناسی گردد. بررسی پیشینه پژوهش نشان می دهد تاکنون پژوهشی با رویکردی منسجم و متمرکز بر این جنبه از گلستان سعدی صورت نگرفته است. روش تحقیق به صورت کتابخانه ای و مبتنی بر تحلیل متون کتب و مقالات مرتبط است که با رویکرد توصیفی - تحلیلی انجام می شود. نتایج نشان می دهد سعدی از طریق شخصیت های تمثیلی، آموزه های اخلاقی را در قالبی زنده، جذاب و ماندگار عرضه کرده و همچنین، این پژوهش به بررسی تاثیر این شخصیت ها بر تفکر اخلاقی و تربیتی در ادبیات فارسی می پردازد و نشان می دهد که شخصیت های تمثیلی در این اثر نه تنها ابزاری برای داستان پردازی، بلکه وسیله ای برای تبیین فضایل و رذایل انسانی و نقد رفتارهای فردی و اجتماعی بوده اند.

کلیدواژه ها:

سعدی ، گلستان ، شخصیت های تمثیلی ، فضایل ، رذایل انسانی.