بررسی مبانی فقهی وحقوقی جواز وعدم جوازدادرسی غیابی رای قضات

این نوشتار با هدف بررسی دادرسی غیابی درآثارفقهای شیعه و حقوق موضوعه اختصاص یافته است. به این بیان که اگرچه در فصل خصومت ، اصل بر لزوم حضور طرفین دعوا در جلسه دادرسی است، اما گاه پایبندی بدون قید و شرط به این اصل، خود موجب تضییع حقوق افراد می شود؛زیرا ممکن است یکی از طرفین دعوا خود را از دسترس طرف دیگر و مجریان عدالت مخفی نموده، موجبات ناامنی، بی اطمینانی و عدم رضایت از دستگاه قضا را فراهم آورد. با توجه به این امر، در اسلام مساله واخواهی با هدف ایجاد امنیت و ممانعت از تضییع حقوق افراد پذیرفته شده است. فقها جهت اثبات جوازمساله واخواهی(دادرسی غیابی) به روایات و احادیث نیز استناد کرده و برای آن شرایطی قائل شده اند. فقهای امامیه، صدور حکم غیابی را در مسائلی که به حقوق شخصی و حقوق الناس بستگی پیدا می کند درست و روا می دانند و درحقوق الهی و مجازات ها بدون حضور متهم نمی توان حکم غیابی صادر کرد؛ چراکه حق الناس مبنی بر احتیاط و حق الله مبنی بر تخفیف می باشد؛ لذا در حق الله و مجازات ها حدی حکم غیابی نافذ نیست.

کلیدواژه ها:

واخواهی ، دادرسی عادلانه ، حق الله ، حق الناس ، دادرسی غیابی