اثر سطوح مختلف پودر آب پنیر و گلوتن ذرت بر عملکرد رشد، ویژگی های استخوان درشت نی و غلظت مواد معدنی خون جوجه های گوشتی سویه آرین

هدف: صنعت پرورش طیور به عنوان یکی از مهم ترین بخش های تامین پروتئین حیوانی، همواره در جستجوی منابع خوراکی جدید، در دسترس و مقرون به صرفه جهت بهبود عملکرد رشد، کیفیت لاشه و سلامت پرندگان است. استفاده از محصولات فرعی صنایع غذایی، همچون پودر آب پنیر (منبع پروتئین) و گلوتن ذرت (منبع پروتئین و انرژی)، می تواند راه کاری موثر برای کاهش هزینه های تغذیه و بهبود سلامت دستگاه گوارش طیور محسوب شود. با توجه به نقش مهم سلامت دستگاه گوارش در رشد و کارایی جوجه های گوشتی، ارزیابی تاثیر ترکیبی این دو منبع خوراکی (پودر آب پنیر و گلوتن ذرت) در جیره مرغ گوشتی، یک تصمیم تغذیه ای مبتنی بر منطق علمی و اقتصادی است که هدف آن بهینه سازی عملکرد رشد، ترکیب اسیدآمینه ای ضروری جیره، تکمیل ارزش بیولوژیکی پروتئین مصرفی (جذب بالاتر در بدن)، بهبود کیفیت استخوان از طریق افزایش مواد معدنی آن و افزایش غلظت مواد معدنی خون می باشد. ترکیب این دو، می تواند یک جیره متعادل با انرژی و پروتئین کافی و با کیفیت فراهم کند. بر همین اساس، هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثر سطوح مختلف پودر آب پنیر و گلوتن ذرت بر عملکرد رشد، ویژگی های استخوان درشت نی و غلظت مواد معدنی سرم خون جوجه­های گوشتی سویه آرین بود. روش پژوهش: آزمایشی با استفاده از ۵۸۵ قطعه جوجه نر یک روزه  سویه آرین، در قالب طرح کاملا تصادفی به صورت فاکتوریل ۳×۳ با استفاده از نه تیمار، پنج تکرار و ۱۳ قطعه جوجه در هر تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل ۱- سطح صفر درصد پودر آب پنیر و گلوتن ذرت (تیمار شاهد)، ۲- سطح سه درصد پودر آب پنیر، ۳- سطح شش درصد پودر آب پنیر، ۴- سطح سه درصد گلوتن ذرت، ۵- سطح شش درصد گلوتن ذرت، ۶- سطح سه درصد پودر آب پنیر و سه درصد گلوتن ذرت، ۷- سطح سه درصد پودر آب پنیر و شش درصد گلوتن ذرت، ۸- سطح شش درصد پودر آب پنیر و سه درصد گلوتن ذرت، ۹- سطح شش درصد پودر آب پنیر و شش درصد گلوتن ذرت. صفات عملکردی شامل مصرف خوراک، افزایش وزن بدن و ضریب تبدیل خوراک، به صورت دوره ای اندازه­گیری شد و ویژگی­های استخوان درشت نی شامل درصد خاکستر، کلسیم، فسفر، منیزیوم، طول، وزن و عرض آن و هم چنین غلظت مواد معدنی سرم خون در ۴۵ روزگی مورد ارزیابی قرار گرفت. تجزیه آماری داده ها توسط نرم افزار SAS انجام شد. یافته ها: جوجه هایی که شش درصد پودر آب پنیر دریافت کردند به طور معنی داری بالاترین میانگین وزن بدن و مصرف خوراک را نسبت به جیره­های فاقد پودر آب پنیر داشتند (۰۵/۰P<). هم چنین سطح شش درصد گلوتن ذرت به طور معنی داری کم ترین میانگین وزن بدن و بیش ترین ضریب تبدیل خوراک را نشان داد (۰۵/۰P<). اثرات متقابل بین این دو ماده خوراکی بر میانگین وزن بدن و ضریب تبدیل خوراک معنی دار نبود. بررسی اثرات متقابل سطوح مختلف پودر آب پنیر و گلوتن ذرت در مقایسه با تیمار شاهد، به طور معنی داری، منجر به افزایش میزان خاکستر، کلسیم و فسفر استخوان درشت نی شد (۰۵/۰P<). سطوح مختلف پودر آب پنیر و گلوتن ذرت تاثیر معنی­داری بر غلظت کلسیم، فسفر، منیزیم و آهن سرم خون نداشت. نتیجه گیری: براساس یافته های به دست آمده، ترکیب بهینه شش درصد پودر آب پنیر و سه درصد گلوتن ذرت، عملکرد مطلوب تری در بهبود صفات رشد و ویژگی های استخوان درشت نی جوجه های گوشتی سویه آرین نشان دادند که با افزایش تراکم مواد معدنی استخوان، به ویژه کلسیم و فسفر، موجب بهبود کیفیت استخوان و در نهایت ارتقای عملکرد پرنده گردید. بنابراین، می توان این سطوح را به عنوان سطوح مناسب و بهینه، جهت استفاده در جیره غذایی جوجه های گوشتی آرین پیشنهاد نمود.

کلیدواژه ها:

استخوان درشت نی ، پودر آب پنیر ، جوجه گوشتی ، سویه آرین ، گلوتن ذرت