بررسی ویژگی های روانسنجی شیوه نامه مصاحبه ایوانز و کرگ در دانش آموزان پیش دبستانی با و بدون آسیب زبانی

هدف آسیب شناسان گفتار و زبان، نمونه زبانی خودانگیخته را به عنوان بخش اصلی ارزیابی بالینی از طریق بافت‎ های بازی آزاد، توصیف تصاویر، و بازگویی داستان جمع آوری می نمایند. بافت دیگر جمع آوری نمونه زبانی «مصاحبه» است که در سنین پیش دبستان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش به بررسی ویژگی های روانسنجی شیوه نامه مصاحبه ایوانز و کرگ برای دانش آموزان سنین پیش دبستان فارسی زبان پرداخته است. روش بررسی به صورت تصادفی نظام مند، نمونه زبانی ۲۰۷ کودک فارسی زبان سنین پیش دبستان شهر سمنان (۵۱ کودک با آسیب زبانی، ۱۵۶ کودک بدون آسیب زبانی) تحلیل شد. کودکان با آزمون رشد زبان-۳ نسخه فارسی و شیوه نامه مصاحبه ایوانز و کرگ ارزیابی شدند. روایی بین فرهنگی، روایی ملاکی، صحت تشخیصی و بررسی پاسخگویی به تغییرات این شیوه نامه با تکیه بر راهنمای بیتون و همکاران انجام گرفت. شاخص های زبانی (میانگین طول گفته، تعداد حروف ربط، نسبت جملات پیچیده، نسبت نوع به نشانه) و نمره بهره کلی علمکردهای زبانی حاصل از آزمون رشد زبان – ۳ محاسبه شدند. کلیه نمرات در نرم افزار SPSS  نسخه ۲۴ وارد شد. نمرات دو گروه با و بدون آسیب زبانی با آزمون های آماری مناسب در سطح معنی داری ۰/۰۵ مقایسه شد. یافته ها میانگین طول گفته، تعداد حروف ربط، نسبت جملات پیچیده، و نسبت نوع به نشانه در کودکان بدون آسیب زبانی (توانایی کلی زبان در آزمون رشد زبان-۳=۱۰۲/۲۵) در قیاس با کودکان با آسیب زبانی (توانایی کلی زبان در آزمون رشد زبان-۳=۷۵) به ترتیب عبارت بود از: ۶/۱۱ در مقابل ۵/۲۶ (۰/۰۳۴=P)، ۱۳/۳۷ در مقابل ۷/۵۳ (۰/۰۰۱=P)، ۲۵/۷۱ در مقابل ۲۵/۸۷ (۰/۶۳=P) و ۰/۴۴ در مقابل ۰/۴۶ (۰/۳۰=P). به استثنای شاخص نوع به نشانه، بین سه شاخص دیگر و بهره توانایی کلی زبان در آزمون رشد زبان-۳ همبستگی معنی دار وجود داشت (۰/۰۵>P). در پاسخگویی به تغییرات، نسبت نوع به نشانه تنها شاخصی بود که توانست تغییرات معنی دار را در پیگیری پس از ۶ ماه نشان دهد (۰/۰۰۴=P). در تعیین نقاط برش مشخص شد که میانگین طول گفته کمتر از ۴/۵، تعداد حروف ربط کمتر از ۷ تا، نسبت جملات پیچیده کمتر از ۱۴درصد و نسبت نوع به نشانه کمتر و یا بیشتر از بازه ۰/۴۵-۰/۶۵ می توانند نشانگر آسیب زبانی در کودکان ۵ تا ۶ سال باشند. نتیجه گیری این مطالعه نشان داد شیوه نامه مصاحبه ایوانز و کرگ را می توان برای کودکان سنین ۵ تا ۶ سال فارسی زبان استفاده نمود. باتوجه به تایید این شیوه نامه در فرآیند روانسنجی و تطبیق بین فرهنگی، آسیب شناسان گفتار و زبان می توانند از این ابزار موجود در غربالگری و شناسایی آسیب‎های زبانی در دانش آموزان مقطع پیش دبستان استفاده نمایند. این شیوه نامه توانست با دقت قابل قبول، تفاوت های نحوی و معنایی میان کودکان با آسیب زبانی و همتایان بدون آسیب زبانی را آشکار سازد. همچنین، تحلیل همبستگی شاخص های زبانی حاصل از این شیوه نامه با نمرات آزمون رشد زبان–۳، نشان دهنده روایی ملاکی قابل قبول آن بود. افزون بر این، نتایج این مطالعه بیانگر آن بود که این ابزار نسبت به تغییرات زبانی متعاقب مداخله حساس است و توانایی پایش پیشرفت درمانی را دارد.

کلیدواژه ها:

Language disorders ، Children ، Speech-language pathology ، Interview ، Psychometrics ، Sensitivity ، Specificity ، اختلالات رشدی زبان ، کودکان پیش دبستانی ، آسیب شناسی گفتار و زبان ، مصاحبه ، روان سنجی ، حساسیت ، ویژگی