گاهنگاری مطلق و مقایسه ای عصرآهن و دوره تاریخی مازندران با تاکید بر داده های باستان شناختی محوطه شهنه پشته بابل
محل انتشار: فصلنامه مطالعات باستان شناسی، دوره: 18، شماره: 1
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 3
فایل این مقاله در 58 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JARCS-18-1_005
تاریخ نمایه سازی: 23 فروردین 1405
چکیده مقاله:
گورستان شهنه پشته بابل واقع در کوه پایه های البرز مرکزی مشرف بر دشت های مرکزی مازندران یکی از غنی ترین محوطه های عصرآهن مازندران و ایران با ۱۱هکتار وسعت می باشد که در سال های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹ه.ش. طی دو فصل بررسی و کاوش باستان شناختی گردید. ماحصل فعالیت های میدانی این محوطه، شناسایی ۳۹ تدفین برجای قابل مطالعه به علاوه اشیائ گوناگون تدفینی شامل: ظروف سفالی، زیورآلات و اشیائ تزئینی و جنگ افزارهای فلزی بوده است. در پژوهش پیش رو تلاش گردیده تا با مطالعات تطبیقی مجموعه اشیاء و هم چنین گاهنگاری مطلق حاصل از نمونه های تدفینی انسانی و بقایای زغال به تبیین گاهنگاری نسبی و مطلق این گورستان پرداخته و به پرسش هایی درباره برهم کنش های فرهنگی با محوطه های درون منطقه ای در مازندران و برون منطقه ای در فلات ایران پاسخ داده شود. گورآوندهای این محوطه به عنوان متغیرهای قابل سنجش جهت تاریخ گذاری نسبی نشان می دهند که اکثر تدفین ها و مواد فرهنگی آن در وهله نخست قابل مقایسه با سبک های محلی مازندران و برخی نیز مشابه با سبک های فرمی فرامنطقه ای رایج در مناطقی مانند: گیلان، گرگان، فلات مرکزی و شمال غربی در اواخر هزاره دوم و هزاره نخست پیش ازمیلاد می باشند. هم چنین سن سنجی های مطلق کربن ۱۴ از ۵ اسکلت انسانی با تاریخ های اواخر هزاره دوم تا نیمه دوم هزاره نخست پیش ازمیلاد تاییدی بر گاهنگاری نسبی گورهای این محوطه است و بدین ترتیب براساس مطالعات گاهنگاری مطلق و نسبی ۳۹ تدفین موردنظر، ۲۹ تدفین را در چاچوب عصرآهن I تا III و ۱۰ تدفین دیگر را در بستر زمانی اواخر دوره هخامنشی - اوایل اشکانی (آهن IV) می توان جای داد. هم چون سایر محوطه های شاخص عصرآهن، در گورستان شهنه پشته نیز با مجموعه ای از داده ها و گونه های مختلف ظروف سفالی روبه رو هستیم که درواقع مهم ترین متغیر و عامل در تعیین گاهنگاری نسبی می باشند و نشان دهنده ارتباطات قوی سبکی و فرهنگی این محوطه با محوطه های هم افق و هم زمان دررون منطقه ای در استان مازندران و هم چنین برون منطقه ای و مجاور می باشند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
حسن فاضلی نشلی
استاد گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
مجتبی صفری
استادیار گروه باستان شناسی دانشکده میراث فرهنگی، صنایع دستی، گردشگری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران (نویسنده مسئول).
حامد طهماسبی فر
دانشجوی دکتری باستان شناسی، گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
یودیت تومالسکی
دکتری باستان شناسی، مدیر مرکز باستان شناسی آلمان در ایران، برلین، آلمان.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :