تحلیل اثرات تغییرات اقلیمی بر سکونتگاه های روستایی اطراف دریاچه ارومیه با استفاده از مدل F’ANP (محدوده موردمطالعه: روستاهای ۸۴گانه محدوده ۵ کیلومتری دریاچه ارومیه)

هدف: با توجه به افزایش تغییرات اقلیمی و تاثیرات گسترده آن بر سکونتگاه های انسانی در دهه های اخیر، ضرورت توجه جدی تر به این موضوع بیش از پیش احساس می شود. در این راستا، پژوهش حاضر به دنبال بررسی تاثیر تغییرات اقلیم بر روستاهای ۸۴ گانه محدوده ۵ کیلومتری دریاچه ارومیه است. هدف این پژوهش استخراج معیارها و شاخص های سنجش اثرات تغییرات محیطی بر سکونتگاه های روستایی پیرامون به مفهوم عام و اندازه گیری اثرات کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی خشک شدن دریاچه ارومیه بر سکونتگاه های روستایی پیرامون آن به مفهوم خاص می باشد. روش پژوهش: روش گردآوری داده ها در این پژوهش به روش کتابخانه ای می باشد. برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش ترکیبی تحلیل عاملی و تحلیل شبکه ای (F’ANP) استفاده شده است. به این صورت که ابتدا داده ها در تحلیل عاملی استانداردسازی شده و عوامل تاثیرگذار بر روستاهای اطراف دریاچه ارومیه در سال های ۱۳۸۵ (شش عامل) و ۱۳۹۵ (چهار عامل) شناسایی شدند. سپس برای وزن دهی هریک از عامل ها و مشخص کردن درجه اهمیت آن ها از روش تحلیل شبکه ای (ANP) استفاده شد. یافته ها: یافته ها حاکی از آن است که در نهایت پس از امتیازبندی روستاها مشخص شد که به ترتیب در سال های ۱۳۸۵ و ۱۳۹۵، تعداد ۱۳ و ۱۲ روستا در وضعیت نامطلوب، تعداد ۳۷ و ۴۱ روستا در وضعیت نسبتا نامطلوب، تعداد ۲۲ و ۲۳ روستا در وضعیت متوسط، تعداد ۱۰ و ۶ روستا در وضعیت نسبتا مطلوب قرار دارند و تعداد ۲روستا از جمله روستاهای قولنجی و تیل در وضعیت کاملا مطلوب هستند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که دریاچه ارومیه تحت تاثیر منفی تغییرات اقلیمی قرار گرفته و تعداد روستاهای با تاثیرپذیری بالا از تغییرات اقلیمی در سال ۱۳۹۵ نسبت به سال ۱۳۸۵ افزایش یافته است.

کلیدواژه ها:

climate change ، rural settlements ، F’ANP method ، Lake Urmia ، تغییرات اقلیمی ، سکونتگاه های روستایی ، روش F’ANP ، دریاچه ارومیه