تاثیر سوگ والدین بر افت تحصیلی دانش آموزان

سوگ ناشی از فقدان والدین یکی از پیچیده ترین تجربه های هیجانی در دوران کودکی و نوجوانی است که می تواند پیامدهای گسترده ای در ابعاد روان شناختی، اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان ایجاد کند. در سال های اخیر، توجه پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی، مشاوره مدرسه و روان شناسی رشد به تاثیر رویدادهای استرس زای زندگی بر عملکرد تحصیلی افزایش یافته است. فقدان والدین نه تنها ساختار هیجانی و امنیت روانی کودک را تحت تاثیر قرار می دهد، بلکه می تواند فرایندهای شناختی مانند تمرکز، حافظه فعال، انگیزش پیشرفت و خودکارآمدی تحصیلی را نیز مختل کند. در چنین شرایطی، دانش آموزان ممکن است با افت نمرات، کاهش مشارکت در فعالیت های آموزشی، مشکلات رفتاری در کلاس درس و کاهش تعامل اجتماعی مواجه شوند. مطالعات متعدد نشان داده اند که سوگ حل نشده می تواند به بروز اضطراب، افسردگی، احساس تنهایی، کاهش عزت نفس و افت انگیزه می شود. از سوی دیگر، عوامل حمایتی مانند وجود شبکه حمایتی خانوادگی، مداخلات مشاوره ای در مدرسه، روابط مثبت با معلمان و برنامه های روان شناختی می توانند اثرات منفی سوگ را کاهش دهند. در پژوهش های انجام شده در ایران نیز نتایج مشابهی مشاهده شده است؛ به گونه ای که تجربه فقدان والدین با کاهش عملکرد تحصیلی و افزایش مشکلات هیجانی در دانش آموزان مرتبط گزارش شده است . هدف مقاله حاضر بررسی جامع تاثیر سوگ والدین بر افت تحصیلی دانش آموزان، تبیین سازوکارهای روان شناختی و آموزشی این پدیده و ارائه راهکارهای کاربردی برای نظام آموزشی است. روش پژوهش مروری-تحلیلی بوده و با بررسی منابع علمی داخلی و خارجی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که سوگ والدین می تواند از طریق کاهش تمرکز، اختلال در تنظیم هیجانات، کاهش حمایت عاطفی و تغییر در شرایط اقتصادی خانواده بر عملکرد تحصیلی اثر بگذارد. همچنین نقش مدارس در شناسایی و حمایت از دانش آموزان سوگ دیده بسیار حیاتی است.

کلیدواژه ها:

سوگ والدین ، افت تحصیلی ، سلامت روان دانش آموزان ، حمایت اجتماعی ، عملکرد تحصیلی ، مشاوره مدرسه