معماری انسان محور و نقش آن در ارتقای سلامت روان در فضاهای شهری

رشد شتابان شهرنشینی و غلبه رویکردهای کالبدمحور در طراحی فضاهای شهری، موجب کاهش توجه به نیازهای روانی و ادراکی انسان در محیط های ساخته شده شده است؛ امری که پیامدهایی چون افزایش استرس، کاهش حس تعلق مکانی و افت سلامت روان شهروندان را به دنبال داشته است. در این میان، معماری انسان محور به عنوان رویکردی مبتنی بر درک نیازهای جسمی، روانی و اجتماعی انسان، می تواند نقشی موثر در ارتقای کیفیت تجربه فضاهای شهری ایفا کند. هدف این پژوهش، تحلیل نقش مولفه های معماری انسان محور در ارتقای سلامت روان در فضاهای شهری است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از روش پیمایشی و مطالعه منابع نظری انجام شده است. داده ها از طریق پرسشنامه و بررسی ادراک شهروندان از فضاهای عمومی شهری گردآوری و با استفاده از روش های تحلیل آماری مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد مولفه هایی چون مقیاس انسانی، خوانایی فضایی، کیفیت فضاهای جمعی، حضور عناصر طبیعی و امکان تعاملات اجتماعی، تاثیر معناداری بر کاهش تنش های روانی، افزایش آرامش ذهنی و ارتقای احساس تعلق مکانی دارند. نتایج این تحقیق بیانگر آن است که به کارگیری اصول معماری انسان محور در طراحی فضاهای شهری، می تواند به عنوان راهبردی موثر در ارتقای سلامت روان شهروندان و بهبود کیفیت زندگی شهری مورد توجه سیاست گذاران و طراحان شهری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

معماری انسان محور ، سلامت روان ، فضاهای شهری ، کیفیت زندگی ، ادراک فضایی